تفسیر آیهٔ ۶۸ سورهٔ نمل

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و کلام الهی: « لَقَدْ وُعِدْنٰا هٰذٰا نَحْنُ وَ آبٰاؤُنٰا مِنْ قَبْلُ » (به‌راستی این وعده پیش‌تر نیز به ما و پدرانمان داده شده بود)، دلیل دیگری از سوی آنان بر پایهٔ بعید دانستن است؛ یعنی این وعده — که همان برانگیخته شدن پس از مرگ است — پیش از آنکه این پیامبر به ما وعده دهد، به ما و پدرانمان نیز داده شده بود، و کسانی که در گذشته وعده می‌دادند، پیامبرانِ پیشین بودند. بنابراین وعده‌ای دیرین است که پیوسته به ما داده می‌شد، و اگر خبری راستین و وعده‌ای برحق بود، تا به امروز رخ داده بود؛ و چون واقع نگشته، از خرافاتی است که پیشینیان برساخته‌اند، چراکه آنان شیفتهٔ بافتنِ اوهام و خرافه‌ها و گوش سپردن به آن‌ها بودند.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۶۷ و ۶۸ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ قٰالَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَ إِذٰا كُنّٰا تُرٰاباً وَ آبٰاؤُنٰا أَ إِنّٰا لَمُخْرَجُونَ -إلي قوله- اَلْأَوَّلِينَ » (و کسانی که کافر شدند گفتند: آیا هنگامی که ما و پدرانمان خاک شدیم، آیا به‌راستی بیرون آورده می‌شویم؟ تا آنجا که می‌فرماید: [این‌ها جز افسانه‌های] پیشینیان [نیست])؛ این سخن، بازگوییِ دلیلی از سوی آنان در نفی رستاخیز است که بر بعید شمردن استوار است؛ یعنی چگونه ممکن است پس از آنکه ما و پدرانمان مردیم و خاک شدیم، بار دیگر به‌صورت انسان‌هایی کامل، درست مانند امروزمان، از زمین بیرون آورده شویم؟!