أَمَّن جَعَلَ ٱلۡأَرۡضَ قَرَارٗا وَجَعَلَ خِلَٰلَهَآ أَنۡهَٰرٗا وَجَعَلَ لَهَا رَوَٰسِيَ وَجَعَلَ بَيۡنَ ٱلۡبَحۡرَيۡنِ حَاجِزًاۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ
یا آن کس که زمین را آرامگاهی استوار ساخت و در لابلای آن نهرهایی پدید آورد و برایش کوههایی پایدار نهاد و میان دو دریا مانعی قرار داد؟! آیا معبودی همراه با خدا هست؟! [نه،] بلکه بیشترشان نمیدانند.
تفسیر آیهٔ ۶۱ سورهٔ نمل، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۵، صفحهٔ ۳۸۰ تا ۳۸۱ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/27/61/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « أَمَّنْ جَعَلَ الْأَرْضَ قَرٰاراً » (یا آنکس که زمین را قرارگاهی ساخت...) تا پایان آیه. «قرار» مصدری به معنای اسم فاعل، یعنی آرام و قراریافته است؛ «خلال» جمع «خَلَل» (با فتحهٔ دو حرف نخست) به معنای شکاف و فاصلهٔ میان دو چیز است؛ «رواسی» جمع «راسیة» به معنای پابرجا و استوار است و منظور از آن، کوههای استوارند؛ و «حاجز» مانعی است که میان دو چیز حائل میشود و فاصله میاندازد.
معنای آیه چنین است: بلکه آیا آنکس که زمین را آرام و پایدار ساخت تا شما را نلرزاند، و در شکافهای درونی آن رودها پدید آورد، و برای آن کوههایی استوار نهاد، و میان دو دریا مانعی گذاشت تا با هم درنیامیزند، [او] بهتر است یا آنچه شریک خدا قرار میدهند؟ و سخن دربارهٔ جملهٔ « أَ إِلٰهٌ مَعَ اللّٰهِ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لاٰ يَعْلَمُونَ » (آیا معبودی با خداست؟ بلکه بیشترشان نمیدانند)، مانند توضیح عبارت مشابه در آیهٔ پیشین است.