تفسیر آیهٔ ۳۹ سورهٔ نمل

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « قٰالَ عِفْرِيتٌ مِنَ الْجِنِّ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ تَقُومَ مِنْ مَقٰامِكَ وَ إِنِّي عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ أَمِينٌ » (دیوی از جنّیان گفت: «من آن را پیش از آنکه از جایگاهت برخیزی نزد تو می‌آورم، و بی‌گمان من بر این کار توانمند و امانت‌دارم»). «عفریت» — بنا بر آنچه گفته‌اند — به معنای سرکشِ پلید (مارد خبیث) است؛ و عبارت « آتِيكَ بِهِ » (من آن را برایت می‌آورم) یا اسم فاعل و یا فعل مضارع از ریشهٔ «إتیان» (آوردن) است، و اولی (اسم فاعل بودن) با سیاق سازگارتر است؛ زیرا بر تلبّس به فعل (آمادگی قطعی برای انجام کار) دلالت دارد و با عطفِ جملهٔ اسمیهٔ « وَ إِنِّي عَلَيْهِ » (و بی‌گمان من بر آن...) بر این سخن نیز متناسب‌تر است. این‌گونه گفته‌اند.

و سخن او: « وَ إِنِّي عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ أَمِينٌ » (و بی‌گمان من بر این کار توانمند و امانت‌دارم)، ضمیر در آن به آوردن تخت برمی‌گردد؛ یعنی: «من برای آوردن تخت او توانمندم؛ بارِ حمل آن بر من سنگین نیست و جابه‌جایی‌اش مرا به رنج نمی‌اندازد، و امانت‌دارم و در این کار به تو خیانت نمی‌ورزم».