تفسیر آیهٔ ۲۹ سورهٔ نمل

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

در این کلام حذف و ایجاز (کوتاه‌گویی) به کار رفته و تقدیر سخن چنین است: پس هدهد نامه را گرفت و به سوی ملکهٔ سبا برد؛ تا اینکه چون نزد او رسید، نامه را به سویش افکند و ملکه آن را برداشت و هنگامی که آن را خواند، به اشراف و بزرگان قوم خویش گفت: «یا ایها الملأ» (ای بزرگان!) تا پایان آیه.

پس سخن ملکه که فرمود: « قٰالَتْ يٰا أَيُّهَا الْمَلَأُ إِنِّي أُلْقِيَ إِلَيَّ كِتٰابٌ كَرِيمٌ » (گفت: ای بزرگان! نامه‌ای ارجمند به سویم افکنده شده است)، بازگوییِ ماجرای نامه، چگونگی رسیدن آن به دست او و مضمون آن برای بزرگان دربارش است؛ و او با توصیفِ نامه به «کریم» (ارجمند)، آن را بزرگ داشت.

دوم اینکه در بیان علتِ ارجمند و کریم بودنِ نامه به تکلّف افتاده‌اند؛ چنان‌که گفته شده: سبب ارجمندی نامه این بود که مُهر و موم شده بود،

زیرا در حدیث آمده است: «إكرام الكتاب ختمه» (گرامی‌داشتِ نامه، مُهر نهادن بر آن است)؛ تا آنجا که برخی ادعا کرده‌اند معنای کرامتِ نامه همان مُهر داشتنِ آن است و گفته می‌شود: «أكرمت الكتاب فهو كريم» (نامه را مُهر نهادم، پس ارجمند شد). و نیز گفته شده است که ملکه آن را به خاطر نیکویی و مرغوبیتش، کریم نامید به سبب زیبایی خط آن و شیوایی بیانش؛ و گفته‌اند: بدان جهت بود که نامه از راهی غیرعادی به دست او رسید؛ و نیز گفته شده است: به این علّت بود که با افکنده شدنِ نامه توسط پرنده، گمان بُرد نامه‌ای آسمانی است؛ و وجوهی دیگر از این دست.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲۹ و ۳۰ با هم

خدای متعال می‌فرماید: «قٰالَتْ يٰا أَيُّهَا الْمَلَأُ إِنِّي أُلْقِيَ إِلَيَّ كِتٰابٌ كَرِيمٌ إِنَّهُ مِنْ سُلَيْمٰانَ وَ إِنَّهُ» (ملکه گفت: ای بزرگان! نامه‌ای ارجمند و باارزش به سویم افکنده شده است، همانا این نامه از سوی سلیمان است و همانا) «بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ» (به نام خداوند گسترده‌مهر مهربان است).