تفسیر آیهٔ ۱ سورهٔ نمل

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « تِلْكَ آيٰاتُ الْقُرْآنِ وَ كِتٰابٍ مُبِينٍ » (این آیات قرآن و کتابی روشنگر است). اشاره با واژهٔ «تِلْكَ» (آن) — همان‌طور که در آغاز سورهٔ شعراء گذشت — به آیات همین سوره است، چه آیاتی که پس از این نازل خواهد شد و چه آیاتی که پیش‌تر نازل شده است؛ و به کار بردن واژه‌ای که مخصوص اشاره به دور است، برای نشان دادن بلندی جایگاه و عظمتِ دست‌نیافتنی آن است.

واژهٔ «قرآن» نامی برای این کتاب است از آن جهت که خوانده می‌شود، و «مبین» از باب إبانه به معنای آشکار ساختن است؛ و نکره آمدنِ « اَلْقُرْآنِ » (قرآن) برای بزرگداشت است؛ یعنی آن آیات والامقامی که نازل می‌کنیم، آیاتِ این کتاب و آیاتِ کتابی خواندنی و بلندمرتبه‌اند که مقاصد خود را بدون هیچ ابهام و پیچیدگی بیان می‌کند.

در مجمع‌البیان آمده است: «توصیف آن به این دو صفت، یعنی کتاب و قرآن، برای این است که نشان دهد این پیام هم با خواندن آشکار می‌شود و هم با نوشتن پدیدار می‌گردد، و از هر دو جهت به منزلهٔ گوینده‌ای است که مضامین خود را بازگو می‌کند؛ و توصیف آن به روشنگر (مبین)، تشبیه آن به چنان گوینده‌ای است». پایان سخن.