تفسیر آیهٔ ۷ سورهٔ شعراء

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أَ وَ لَمْ يَرَوْا إِلَي الْأَرْضِ كَمْ أَنْبَتْنٰا فِيهٰا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ » (آیا به زمین ننگریستند که چه بسیار از هر جفت و گونهٔ ارزشمندی در آن رویانده‌ایم؟). این پرسش برای انکار و سرزنشِ توبیخی است، و جمله بر مطلبی محذوف عطف شده که سیاق کلام بر آن دلالت دارد؛ یعنی: آیا بر روی‌گردانی پافشاری ورزیدند و نشانه‌ها را تکذیب کردند و به این جفت‌های ارزشمند از گیاهان که در زمین رویانده‌ایم ننگریستند؟!

دیدن در عبارتِ « أَ وَ لَمْ يَرَوْا »، متضمن معنای «نگریستن» است و از همین رو با حرفِ «إلی» متعدی شده است. ظاهر عبارت این است که مراد از «زوج کریم» ــ که بنا بر قولی به معنای نیکو و پسندیده است ــ گونه‌ای از گیاه باشد؛ و خدای پاک و منزه گونه‌های آن را جفت‌جفت آفریده است. و برخی گفته‌اند: مراد از زوج ارزشمندی که خدا رویانده، حیوان و به‌ویژه انسان را نیز در بر می‌گیرد، به دلیلِ این سخن الهی: « وَ اللّٰهُ أَنْبَتَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ نَبٰاتاً » (و خدا شما را چون گیاهی از زمین رویانید؛ نوح: ۱۷).