تفسیر آیهٔ ۲۰۸ سورهٔ شعراء

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲۰۸ و ۲۰۹ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مٰا أَهْلَكْنٰا مِنْ قَرْيَهٍ إِلاّٰ لَهٰا مُنْذِرُونَ ذِكْريٰ » (و هیچ شهری را هلاک نکردیم مگر آنکه برای آن بیم‌دهندگانی بودند، برای تذکّر و یادآوری...). مناسب‌تر آن است که عبارتِ « لَهٰا مُنْذِرُونَ » (برای آن بیم‌دهندگانی بودند) حال برای « قَرْيَهٍ » (شهر/آبادی) باشد، و واژهٔ « ذِكْريٰ » (یادآوری) حال برای ضمیر جمع در « مُنْذِرُونَ » (بیم‌دهندگان)، یا مفعول مطلق برای « مُنْذِرُونَ » باشد؛ چرا که این واژه در معنای تذکّردهندگان (مُذَکِّرون) است، و معنا هم روشن است. دیدگاه‌های دیگری نیز گفته شده که ذکر کردن و طولانی ساختنِ بحث درباره‌شان فایده‌ای ندارد.

و این جمله در مقام بیان علّت برای حصرِ پیشین است، و معنا چنین است: ما هیچ شهری را هلاک نکردیم مگر در حالی که برای آنان بیم‌دهندگان و یادآوری‌کنندگانی بودند که با وجودشان حجّت بر اهل آن شهر تمام می‌شد؛ زیرا اگر آنان را در غیر این حالت هلاک می‌کردیم، به آنان ستم کرده بودیم، در حالی که هرگز در شأن ما نیست که به کسی ستم روا داریم. بنابراین، آیه در معنای این سخن خدای متعال است که فرمود: «وَ مٰا كُنّٰا مُعَذِّبِينَ حَتّٰي نَبْعَثَ رَسُولاً» (و ما هرگز عذاب‌کننده نبوده‌ایم تا آنکه پیامبری برانگیزیم؛ اسراء: ۱۵).