تفسیر آیهٔ ۱۵۷ سورهٔ شعراء

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فَعَقَرُوهٰا فَأَصْبَحُوا نٰادِمِينَ » (پس آن ماده‌شتر را پی کردند و پشیمان شدند). نسبت دادن پی کردنِ شتر به همگان—با آنکه فقط یک نفر از میانشان آن را پی کرد—به سبب رضایت و خشنودیِ همهٔ آنان از آن کار بود؛

و در نهج‌البلاغه آمده است: «أيها الناس إنما يجمع الناس الرضا و السخط-و إنما عقر ناقه ثمود رجل واحد-فعمهم الله بالعذاب لما عموه بالرضا-فقال سبحانه:« فَعَقَرُوهٰا فَأَصْبَحُوا نٰادِمِينَ ».» (ای مردم، همانا خشنودی و خشم است که مردم را گرد هم می‌آورد و هم‌سرنوشت می‌سازد؛ ماده‌شتر ثمود را تنها یک نفر پی کرد، اما خداوند همگی‌شان را به عذاب فراگرفت، چون همگی به آن کار خشنود بودند؛ از این رو خدای پاک و منزه فرمود: «فَعَقَرُوهٰا فَأَصْبَحُوا نٰادِمِينَ»؛ پس آن را پی کردند و پشیمان شدند).

و این سخن او که: « فَأَصْبَحُوا نٰادِمِينَ » (پس پشیمان شدند)، شاید پشیمانیِ آنان تنها هنگام دیدنِ آشکارشدنِ نشانه‌های عذاب بوده است؛ هرچند پس از پی‌کردنِ شتر، برای ناتوان‌نشان‌دادنِ او و از روی ریشخند به وی گفتند: «يٰا صٰالِحُ ائْتِنٰا بِمٰا تَعِدُنٰا إِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ» (ای صالح، اگر از فرستادگانی، آنچه را به ما وعده می‌دهی برایمان بیاور؛ اعراف: ۷۷).