وَيَوۡمَ يَحۡشُرُهُمۡ وَمَا يَعۡبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ فَيَقُولُ ءَأَنتُمۡ أَضۡلَلۡتُمۡ عِبَادِي هَٰٓؤُلَآءِ أَمۡ هُمۡ ضَلُّواْ ٱلسَّبِيلَ
و روزی که آنان و آنچه را به جای خدا میپرستند گرد میآورد، پس [به معبودان] میفرماید: «آیا شما این بندگان مرا گمراه کردید، یا خودشان راه را گم کردند؟»
تفسیر آیهٔ ۱۷ سورهٔ فرقان، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۵، صفحهٔ ۱۹۰ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/25/17/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ يَوْمَ يَحْشُرُهُمْ وَ مٰا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ » تا آخر آیه (و روزی که آنان و آنچه را به جای خدا میپرستند گرد میآورد...)؛ هر چهار ضمیرِ جمع در این آیه به کافران بازمیگردد، و مقصود از «ما یعبدون» (آنچه میپرستند)، اگر «مٰا» عامتر از غیر خردمندان باشد، فرشتگان و معبودانِ بشری و بتها هستند؛ و اگر نباشد، فقط بتها مرادند.
کسانی که در عبارت « عِبٰادِي هٰؤُلاٰءِ » (این بندگانِ من) بدانها اشاره شده و مقصود بودهاند، کافران هستند و معنای آیه روشن است.