تفسیر آیهٔ ۵۷ سورهٔ نور

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « لاٰ تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ وَ مَأْوٰاهُمُ النّٰارُ وَ لَبِئْسَ الْمَصِيرُ » (مپندار کسانی که کافر شدند در این سرزمین ناتوان‌کننده‌اند، و جایگاهشان آتش است و چه بد بازگشتگاهی است!). این آیه متمم آیات پیشین است و تأکیدی است بر همان وعده‌ای که گذشت، مبنی بر خلافت در زمین، استقرار دین و دگرگون ساختن ترس آنان به امنیت.

خدای متعال پس از آن وعده، با خطابی مؤکد به پیامبرش (ص) می‌فرماید که هرگز گمان مبر کافران در زمین خدا را ناتوان می‌سازند، به‌گونه‌ای که با نیرو و شوکت خود مانع از تحقق وعده‌اش شوند. این در حقیقت مژده‌ای ویژه به پیامبر (ص) است به پاس کرامتی که خدا به امتش بخشیده و این‌که دشمنانش به زودی شکست خواهند خورد و مغلوب خواهند شد؛ و از همین رو، به شیوهٔ التفات (تغییر مخاطب سخن)، خطاب را ویژهٔ ایشان ساخت.

و از آن‌جا که نهیِ یادشده در معنا به این بازمی‌گردد که کافران به زودی از مخالفت با دین و اهل دین باز خواهند ماند، جملهٔ « وَ مَأْوٰاهُمُ النّٰارُ » (و جایگاهشان آتش است...) بر آن عطف شد؛ گویی گفته شده است: آنان در دنیا شکست‌خورده‌اند و در آخرت مسکنشان دوزخ است و چه بد سرانجامی است!