تفسیر آیهٔ ۵۲ سورهٔ نور

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مَنْ يُطِعِ اللّٰهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَخْشَ اللّٰهَ وَ يَتَّقْهِ فَأُولٰئِكَ هُمُ الْفٰائِزُونَ » (و هر کس خدا و پیامبرش را اطاعت کند و از خدا بترسد و از او پروا بدارد، پس اینانند که کامیاب‌شدگانند). آمدن این آیه در سیاق آیات پیشین و پیوستنش به آیهٔ قبلی نشان می‌دهد که این آیه در مقام علّت‌آوری — همچون کبرای کلی (حکمی فراگیر) — برای آیهٔ گذشته است؛ چرا که آن آیه به رستگاری کسی حکم فرمود که دعوت به داوریِ خدا و پیامبرش را با قید ایمان، با شنیدن و اطاعت پاسخ دهد؛ گویی گفته شده است: کسی که در حال ایمان، داوری خدا و پیامبرش را پذیرفته، تنها از آن رو رستگار گشته که مطیع خدا و پیامبر اوست، و مؤمنی راستین است که در باطنْ پروای قلبی (خشیت) از خدا دارد؛ و در ظاهر نیز تقوای او را رعایت می‌کند؛ و هر کس خدا و پیامبرش را در آنچه به زیان او داوری فرموده‌اند اطاعت کند و از خدا بترسد و از او پروا دارد، اینان همان رستگارانند؛ و «فوز» همان فلاح و رستگاری است.

و این آیه آن طرف از نزاع را که به داوری خدا و پیامبرش دعوت می‌کند در بر می‌گیرد، همان‌طور که طرفِ دعوت‌شده را نیز در صورتی که با شنیدن و اطاعت پاسخ دهد شامل می‌شود؛ از این رو افزون بر علّت‌آوری برای حکم آیهٔ پیشین، در این آیه وعدهٔ نیکو به هر دو طرف — دعوت‌کننده و دعوت‌شونده — تعمیم یافته است.