تفسیر آیهٔ ۴۹ سورهٔ مؤمنون

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۴۷ تا ۴۹ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « فَقٰالُوا أَ نُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنٰا وَ قَوْمُهُمٰا لَنٰا عٰابِدُونَ » (پس گفتند: آیا به دو انسان همانند خودمان ایمان بیاوریم، در حالی که قوم آن دو بندگان و خدمتگزاران ما هستند؟!). منظورشان از اینکه گفتند آن دو انسان‌هایی مثل خود ما هستند، انکارِ هرگونه برتری برای آن دو بر خودشان بود؛ و با این سخن که قوم آن دو بندگانِ ما هستند، برتریِ خود را بر آن دو ثابت می‌دانستند، همان‌طور که خود را بر قومِ آنان برتر می‌دیدند. پس از دیدگاه آنان، چون برتری از آنِ فرعونیان بود، واجب می‌نمود که موسی و هارون نیز مانند قومشان به بندگیِ آنان تن دهند، نه اینکه اینان به آن دو ایمان آورند؛ چنان‌که فرعون به موسی گفت: « لَئِنِ اتَّخَذْتَ إِلٰهَاً غَيْرِي لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُونِينَ » (اگر معبودی جز من برگزینی، قطعاً تو را از زندانیان خواهم کرد). سپس خدای متعال این داستان را با یادآوری نابودی‌شان پایان داد و فرمود: « فَكَذَّبُوهُمٰا فَكٰانُوا مِنَ الْمُهْلَكِينَ » (پس آن دو را تکذیب کردند و در شمار هلاک‌شدگان درآمدند). آن‌گاه فرمود: « وَ لَقَدْ آتَيْنٰا مُوسَي الْكِتٰابَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ » (و به‌یقین به موسی کتاب دادیم تا شاید آنان هدایت یابند)؛ و مراد از «آنان» در اینجا بنی‌اسرائیل هستند، زیرا تورات پس از هلاکت فرعون و سران قومش نازل شد.