تفسیر آیهٔ ۳۷ سورهٔ مؤمنون

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و ممکن است سخنِ آنان: « نَمُوتُ وَ نَحْيٰا » (می‌میریم و زنده می‌شویم) بر تناسخ حمل شود—و تناسخ یعنی بیرون آمدن روح با مرگ از یک بدن و پیوستن آن به بدنی دیگر، چه انسانی و چه غیرانسانی؛ چرا که تناسخ باوری رایج در میان بت‌پرستان بوده است و چه بسا از آن به «زاده‌شدن پس از زایش» تعبیر می‌کردند؛ ولی این احتمال با سیاق آیات چندان سازگار نیست.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۳۵ تا ۳۷ با هم

و گاهی گفتند: « أَ يَعِدُكُمْ أَنَّكُمْ إِذٰا مِتُّمْ وَ كُنْتُمْ تُرٰاباً وَ عِظٰاماً أَنَّكُمْ مُخْرَجُونَ » (آیا به شما وعده می‌دهد که چون مُردید و خاک و استخوان شدید، قطعاً [از گورها] بیرون آورده می‌شوید؟)؛ یعنی برای حساب و جزا از گورهایتان برانگیخته می‌شوید. « هَيْهٰاتَ هَيْهٰاتَ لِمٰا تُوعَدُونَ » (دور است، چه دور است آنچه وعده داده می‌شوید!)؛ واژهٔ «هیهات» برای بعید دانستن به کار می‌رود و تکرار آن برای مبالغه در بعیدشمردن است. « إِنْ هِيَ إِلاّٰ حَيٰاتُنَا الدُّنْيٰا نَمُوتُ وَ نَحْيٰا » (جز همین زندگی دنیای ما نیست؛ می‌میریم و زنده می‌شویم)؛ یعنی گروهی از ما در دنیا می‌میرند و گروهی دیگر در آن به دنیا می‌آیند و زنده می‌شوند و همواره چنین خواهیم بود، « وَ مٰا نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ » (و ما هرگز برانگیخته نخواهیم شد)؛ یعنی برای زندگی در سرایی دیگر فراتر از دنیا برانگیخته نمی‌شویم.

تفسیر آیه‌های ۳۳ تا ۳۸ با هم

و این گفته‌ها از گرد آمدن همان صفاتی سرچشمه گرفته است که خداوند در آغاز این آیات آنان را بدان‌ها وصف کرد، یعنی: انکار توحید، نبوت و معاد، و غرق‌شدن در ناز و نعمت در زندگی دنیا. ادامه در متن کامل