تفسیر آیهٔ ۷۰ سورهٔ حج

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «أَ لَمْ تَعْلَمْ أَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مٰا فِي السَّمٰاءِ وَ الْأَرْضِ إِنَّ ذٰلِكَ فِي كِتٰابٍ إِنَّ» «ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيرٌ» (آیا ندانسته‌ای که خدا آنچه را در آسمان و زمین است می‌داند؟ مسلماً این در کتابی [ثبت] است، و بی‌گمان این [امر] بر خدا آسان است).

این سخن، علتی است برای علم خدای متعال به کارهایی که می‌کنند؛ یعنی آنچه انجام می‌دهند، بخشی از رخدادهای آسمان و زمین است و او همهٔ آنچه را در آسمان و زمین است می‌داند؛ پس به کردار آنان نیز داناست.

و فرموده‌اش: «إِنَّ ذٰلِكَ فِي كِتٰابٍ » (مسلماً این در کتابی است)، تأکیدی بر مطلب پیش از آن است؛ یعنی هرآنچه را او می‌داند در کتابی ثبت شده است و از این رو زوال نمی‌پذیرد، فراموش نمی‌شود و از یاد نمی‌رود، بلکه دقیقاً به همان صورتی که هست برای زمان داوری میان آنان محفوظ می‌ماند. و فرموده‌اش: «إِنَّ ذٰلِكَ عَلَي اللّٰهِ يَسِيرٌ » (بی‌گمان این بر خدا آسان است)؛ یعنی ثبت آنچه می‌داند در کتابی محفوظ، بر او آسان است.