تفسیر آیهٔ ۵۶ سورهٔ طه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «وَ لَقَدْ أَرَيْنٰاهُ آيٰاتِنٰا كُلَّهٰا فَكَذَّبَ وَ أَبيٰ » (و قطعاً ما همهٔ نشانه‌های خود را به او [فرعون] نشان دادیم، اما او تکذیب کرد و سر باز زد). ظاهر این است که مراد از نشانه‌ها، عصا و دستِ [روشن] و دیگر آیاتی است که موسی در روزگار دعوتش پیش از غرق‌شدن به فرعون نشان داد؛ همان‌گونه که در سخن پروردگار گذشت: «اذْهَبْ أَنْتَ وَ أَخُوكَ بِآيٰاتِي » (تو و برادرت با نشانه‌های من بروید). بنابراین، منظور همهٔ نشانه‌هایی است که به او ارائه شد، هرچند همگی در آغاز دعوت آورده نشدند؛ همان‌طور که مراد از سخن پروردگار: «فَكَذَّبَ وَ أَبيٰ » نیز مطلقِ تکذیب و سرپیچی اوست، نه تنها آنچه در آغاز دعوت نشان داد.