إِنَّكَ كُنتَ بِنَا بَصِيرٗا
بی‌گمان تو همواره به حال ما بینا بوده‌ای.»
تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر
بیان
تفسیر آیه‌های ۲۵ تا ۳۵ با هم
خدای متعال می‌فرماید: «قٰالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي -إلي قوله- إِنَّكَ كُنْتَ بِنٰا بَصِيراً » (گفت: پروردگارا، سینه‌ام را برایم گشاده گردان... ادامه در متن کامل
بحث روایی
تفسیر آیه‌های ۲۵ تا ۳۵ با هم
در کتاب «الدر المنثور» آمده است که ابن‌مَردُویه، خطیب [بغدادی] و ابن‌عَساکر از اسماء بنت عُمَیس روایت کرده‌اند که گفت: پیامبر خدا(ص) را در برابر کوه ثَبیر دیدم در حالی که می‌فرمود: «أشرق ثبير أشرق ثبير-اللهم إني أسألك بما سألك أخي موسى-أن تشرح لي صدري،و أن تيسر لي أمري-و أن تحل عقده من لساني يفقهوا قولي،و اجعل لي وزيرا من أهلي عليا أخي اشدد به أزري- و أشركه في أمري كي نسبحك كثيرا و نذكرك كثيرا-إنك كنت بنا بصيرا» (بتاب ای ثبیر! ادامه در متن کامل
می‌گویم: نزدیک به همین معنا از سَلَفی از امام باقر(ع) روایت شده است؛ و نیز در «مجمع‌البیان» از ابن‌عباس، از ابوذر و از پیامبر(ص) روایتی نزدیک به آن نقل شده است. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۳۵ سورهٔ طه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۴، صفحهٔ ۱۴۵ تا ۱۵۹ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/20/35/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
و عبارت «إِنَّكَ كُنْتَ بِنٰا بَصِيراً » (بی‌گمان تو همواره به ما بینا بوده‌ای)، در ظاهر دلیلی است بر سخن پیشین او که گفت: «كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيراً » (تا تو را بسیار تسبیح گوییم...). یعنی: تو از همان زمان که ما را آفریدی و خودت را به ما شناساندی، به من و برادرم بینا و آگاه بوده‌ای و می‌دانی که ما پیوسته با تسبیح و ذکر، در حال تلاش و کوشش، تو را عبادت کرده‌ایم؛ پس اگر او را دستیار و یاور من قرار دهی و مرا با او توانمند سازی و در کارم شریک گردانی، کار دعوت کامل می‌شود و تو را بسیار تسبیح می‌گوییم و بسیار یاد می‌کنیم. بنا بر این معنا، مراد از «بِنَا» (به ما)، موسی و برادرش است. همچنین ممکن است مراد از ضمیر در «بِنَا»، خاندان او باشد؛ به این معنا که: تو همواره به ما اهل‌بیت بینا بوده‌ای که اهل تسبیح و ذکریم، پس اگر هارون برادرم را که از خاندان من است، دستیار و یاورم قرار دهی، تو را بسیار تسبیح می‌گوییم و بسیار یاد می‌کنیم. این وجه از وجه قبلی بهتر است؛ چراکه نکتهٔ ذکر «خاندان» را در سخن پیشین او نیز به‌خوبی بیان می‌کند، آنجا که گفت: «وَ اجْعَلْ لِي وَزِيراً مِنْ أَهْلِي هٰارُونَ أَخِي » (طه: ۲۹-۳۰؛ و از خاندانم دستیار و یاوری برای من قرار ده، هارون برادرم را)؛ پس این نکته را دریاب.