إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكۡتُمُونَ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَيَشۡتَرُونَ بِهِۦ ثَمَنٗا قَلِيلًا أُوْلَٰٓئِكَ مَا يَأۡكُلُونَ فِي بُطُونِهِمۡ إِلَّا ٱلنَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ ٱللَّهُ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ
بیگمان کسانی که آنچه را خدا از کتاب نازل کرده است پنهان میدارند و با آن بهایی اندک به دست میآورند، آنان جز آتش در شکمهای خویش فرو نمیبرند؛ و خداوند روز قیامت با آنان سخن نمیگوید و پاکشان نمیسازد، و برایشان عذابی دردناک خواهد بود.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۱۷۴ و ۱۷۵ با هم
در این آیه، دلالت روشنی بر تجسم اعمال (عینیت یافتنِ باطن اعمال در آخرت) و تحقق نتایج آنها به چشم میخورد؛ چراکه خدای متعال ابتدا یادآور شد که ترجیح دادن بهای ناچیز دنیا بر آنچه خدا نازل کرده، در حقیقت فرودادنِ آتش در شکمهایشان است؛ سپس در آیهٔ بعد، برگزیدنِ کتمان و گرفتن بها به جای بیانِ آیات الهی را، به برگزیدن گمراهی در برابر هدایت تعبیر کرد، و پس از آن، آن را انتخابِ عذاب در برابر آمرزش دانست، و در پایان فرمود: «فَمٰا أَصْبَرَهُمْ عَلَى النّٰارِ» (راستی چه شکیبایند بر آتش!). در حالی که در ظاهر، آنچه از آنان سر میزد صرفاً ادامهدادنِ کتمانِ حق و پایبندی بر آن بود؛ پس این نکته را دریاب.
تفسیر آیهٔ ۱۷۴ سورهٔ بقره، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱، صفحهٔ ۴۲۶ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/2/174/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: «إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مٰا أَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ الْكِتٰابِ» (کسانی که آنچه را خدا از کتاب نازل کرده است پنهان میدارند...). این کلام گوشهکنایهای به اهل کتاب است؛ چراکه نزد آنان حلالهای پاکیزهٔ فراوانی وجود داشت که بزرگان و پیشوایانشان در عبادات و غیر آن حرام کرده بودند — با اینکه کتاب آسمانی نزدشان بود و هرگز به تحریم آن حلالها حکم نمیکرد — و آنان حق را کتمان نکردند مگر برای پاسداری از منافعی که از راه ریاست، شکوهِ مقام، جاه و مال نصیبشان میشد.