تفسیر آیهٔ ۳۷ سورهٔ مریم

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «فَاخْتَلَفَ الْأَحْزٰابُ مِنْ بَيْنِهِمْ فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ مَشْهَدِ يَوْمٍ عَظِيمٍ » (پس دسته‌ها از میان خودشان با هم اختلاف پیدا کردند؛ پس وای بر کسانی که کافر شدند، از حضور در روزی بزرگ!). «احزاب» جمعِ «حزب» است و به گروهی گفته می‌شود که به سبب رأی و نظری ویژه از دیگران جدا شده‌اند. بنابراین اختلاف دسته‌ها به این معناست که هر گروهی دربارهٔ عیسی (ع) سخنی بر خلاف گفتهٔ دیگران بر زبان آورد. و اینکه فرمود «مِنْ بَيْنِهِمْ » (از میان خودشان)، از آن روست که در میان آنان کسانی هم بودند که بر حق استوار ماندند. گاهی نیز گفته شده که «مِنْ» زاید است و اصلِ عبارت «اختلف الأحزاب بينهم» (دسته‌ها میان خود اختلاف کردند) بوده است، ولی همان‌طور که می‌بینید سخن سستی است.

و واژهٔ «ویل» کلمه‌ای تهدیدآمیز است که بر شدت عذاب دلالت دارد، و «مشهد» مصدر میمی (مصدری که با «م» آغاز می‌شود) به معنای حضوریافتن و شهود است؛ و این تمام سخن در این بخش بود.

پیش از این، در جلد سوم این کتاب، سخن در شرح تفصیلی داستان‌های حضرت مسیح (ع) و کلیاتِ اختلافات مسیحیان دربارهٔ او گذشت.