تفسیر آیهٔ ۵۰ سورهٔ اسراء

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۰ و ۵۱ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « قُلْ كُونُوا حِجٰارَهً أَوْ حَدِيداً أَوْ خَلْقاً مِمّٰا يَكْبُرُ فِي صُدُورِكُمْ » (بگو: سنگ باشید یا آهن، یا آفریده‌ای از آنچه در سینه‌هایتان بزرگ می‌نماید). این پاسخی است به بعیددانستنِ آنان؛ چراکه آنان در سخن خود با تعبیرِ « أَ إِذٰا كُنّٰا » (آیا هنگامی که شدیم...) سخن گفته بودند. از این رو خدای پاک و منزه به پیامبرش (ص) فرمان داد تا با فرمانی تسخیری (فرمان تکوینی که گریزی از آن نیست) به آنان بگوید که سنگ یا آهن و مانند آن باشند؛ از چیزهایی که دگرگون‌شدنشان به انسان، در نظرشان دورتر و دشوارتر از دگرگون‌شدنِ استخوان‌های پوسیده به انسان است.

بنابراین، این سخن اشاره به آن است که برای قدرتِ مطلقِ الهی، تجدیدِ آفرینشِ هیچ چیزی دشوار نیست هرگاه اراده‌اش بر آن تعلق گیرد؛ خواه استخوان و ریزه‌های پوسیده باشد یا سنگ و آهن یا غیر آن.

و معنا چنین است: به آنان بگو چیزی سخت‌تر از استخوان و ریزه‌های پوسیده باشند؛ سنگ باشند یا آهن، یا آفریده‌ای دیگر از چیزهایی که در سینه‌هایشان بزرگ می‌نماید و ساخته‌شدنِ انسان را از آن بسیار بعید می‌دانند—هر چه می‌خواهند باشند، که بی‌گمان خداوند آفرینش نخستینِ آن‌ها را بازمی‌گرداند و برمی‌انگیزدشان.