ذَٰلِكَ مِمَّآ أَوۡحَىٰٓ إِلَيۡكَ رَبُّكَ مِنَ ٱلۡحِكۡمَةِۗ وَلَا تَجۡعَلۡ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَتُلۡقَىٰ فِي جَهَنَّمَ مَلُومٗا مَّدۡحُورًا
این از حکمتهایی است که پروردگارت به تو وحی کرده است؛ و همراه خدا معبودی دیگر قرار مده، که ملامتشده و رانده در دوزخ افکنده شوی.
تفسیر آیهٔ ۳۹ سورهٔ اسراء، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۳، صفحهٔ ۹۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/17/39/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « ذٰلِكَ مِمّٰا أَوْحيٰ إِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَهِ » (این از اموری است که پروردگارت از حکمت بهسوی تو وحی کرده است). واژهٔ «ذٰلِكَ» اشاره به بیان تفصیلی تکالیف در آیات گذشته است. در این آیه، واژهٔ «حکمت» بر احکام فرعی اطلاق شده است؛ و چهبسا این نامگذاری بدان سبب باشد که این احکام دربردارندهٔ مصلحتهایی هستند که بهطور اجمالی از کلام گذشته فهمیده میشود.
خدای متعال میفرماید: « وَ لاٰ تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ إِلٰهاً آخَرَ فَتُلْقيٰ فِي جَهَنَّمَ مَلُوماً مَدْحُوراً » (و با خداوند معبودی دیگر قرار مده که نکوهیده و رانده در دوزخ افکنده خواهی شد). خدای سبحان نهی از شرک را—با آنکه پیشتر نیز از آن نهی فرموده بود—بهخاطر اهمیتدادن به جایگاه توحید و بزرگداشتِ امر آن تکرار فرمود. این آیه همچون پیوندی است که کلام پسین را به پیشین متصل میسازد، و معنای آیه آشکار است.