تفسیر آیهٔ ۷۴ سورهٔ حجر

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۶۱ تا ۷۷ با هم

در آیات این داستان، تقدم و تأخری وجود دارد؛ البته نه به معنای به‌هم‌خوردن ترتیب نزول هنگام گردآوری قرآن که بخش مؤخر در جای مقدم و بخش مقدم در جای مؤخر نشسته باشد، بلکه به این معنا که خدای متعال برخی از بخش‌های داستان را به خاطر نکته‌ای ویژه، در غیرِ جایگاه طبیعیِ زمانی و خارج از شیوهٔ معمول داستان‌سرایی آورده است. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۶۳، ۶۴، ۶۵، ۶۶، ۷۳، ۷۴، ۷۵، ۷۶ و ۷۷ با هم

« قٰالُوا بَلْ جِئْنٰاكَ » (گفتند: بلکه ما برای تو آورده‌ایم...) تا پایان چهار آیه (آیات ۶۳ تا ۶۶) بیاید، و سرانجام سخن الهی: « فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَهُ مُشْرِقِينَ » (پس به هنگام طلوع آفتاب، بانگ مرگبار آنان را فروگرفت) تا آخر آیات جای گیرد. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۷۲ تا ۷۴ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « لَعَمْرُكَ إِنَّهُمْ لَفِي سَكْرَتِهِمْ يَعْمَهُونَ -إلي قوله- مِنْ سِجِّيلٍ » (به جانت سوگند که آنان در مستی خود سرگردان بودند... تا آنجا که فرمود: از سنگی گلین [سجیل]). راغب در مفردات می‌گوید: «عِمارت» (آبادانی) ضد ویرانی است. و می‌گوید: «عُمر» نام مدتِ آبادانی بدن به واسطهٔ حیات است؛ بنابراین، مرتبه‌ای فروتر از «بقاء» (جاودانگی و پایداری) دارد. پس هرگاه گفته شود: «طالَ عُمُرُه» (عمرش به درازا کشید)، معنایش آبادانی بدنش به روح اوست؛ اما اگر گفته شود: «بَقاؤُه» (پایداری‌اش)، چنین چیزی را اقتضا نمی‌کند، چرا که بقا ضد فناست. و به جهت برتری بقا بر عمر است که خداوند به بقا توصیف شده، ولی کمتر به عمر توصیف گردیده است. و می‌گوید: «عُمْر» (با ضمه) و «عَمْر» (با فتحه) هر دو یکی هستند، ولی سوگند به «عَمْر» (با فتحه) اختصاص یافته نه «عُمْر» (با ضمه)، مانند: « لَعَمْرُكَ إِنَّهُمْ لَفِي سَكْرَتِهِمْ » (به جانت سوگند که آنان در مستی خود سرگردان بودند). پایان سخن راغب.

تفسیر آیه‌های ۷۲ و ۷۴ با هم

«عَمَه» تردید و سرگردانی همراه با تحیر است، و «سِجّیل» سنگ‌های عذاب است؛ و پیش‌تر تفصیل سخن دربارهٔ معنای آن در تفسیر سورهٔ هود گذشت.

تفسیر آیه‌های ۷۲ تا ۷۴ با هم

معنا این است که: ای محمد، به زندگی و بقای تو سوگند یاد می‌کنم که آنان به راستی در مستی‌شان — یعنی غفلتِ ناشی از فرورفتن در فحشا و منکر — سرگردان و متحیر دست‌وپا می‌زدند. « فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَهُ » (پس صدای مهیب و وحشتناک آنان را فراگرفت)، « مُشْرِقِينَ » (در حالی که به هنگام طلوع خورشید و روشنایی صبح وارد می‌شدند)؛ پس بلندای شهرشان را فرودستِ آن و رویش را زیرش ساختیم، و از آسمان سنگ‌هایی از سجیل (سنگ‌های عذاب) بر آنان باراندیم و فرود آوردیم.