وَقَضَيۡنَآ إِلَيۡهِ ذَٰلِكَ ٱلۡأَمۡرَ أَنَّ دَابِرَ هَٰٓؤُلَآءِ مَقۡطُوعٞ مُّصۡبِحِينَ
و به او این حکم حتمی را وحی کردیم که ریشهٔ این قوم در آغاز صبح کنده خواهد شد.
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۶۱ تا ۷۷ با هم
در آیات این داستان، تقدم و تأخری وجود دارد؛ البته نه به معنای بههمخوردن ترتیب نزول هنگام گردآوری قرآن که بخش مؤخر در جای مقدم و بخش مقدم در جای مؤخر نشسته باشد، بلکه به این معنا که خدای متعال برخی از بخشهای داستان را به خاطر نکتهای ویژه، در غیرِ جایگاه طبیعیِ زمانی و خارج از شیوهٔ معمول داستانسرایی آورده است. ادامه در متن کامل
تفسیر آیههای ۶۳، ۶۴، ۶۵، ۶۶، ۷۳، ۷۴، ۷۵، ۷۶ و ۷۷ با هم
« قٰالُوا بَلْ جِئْنٰاكَ » (گفتند: بلکه ما برای تو آوردهایم...) تا پایان چهار آیه (آیات ۶۳ تا ۶۶) بیاید، و سرانجام سخن الهی: « فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَهُ مُشْرِقِينَ » (پس به هنگام طلوع آفتاب، بانگ مرگبار آنان را فروگرفت) تا آخر آیات جای گیرد. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۶۶ سورهٔ حجر، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۲، صفحهٔ ۱۸۲ تا ۱۸۴ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/15/66/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ قَضَيْنٰا إِلَيْهِ ذٰلِكَ الْأَمْرَ أَنَّ دٰابِرَ هٰؤُلاٰءِ مَقْطُوعٌ مُصْبِحِينَ » (و به او این امر را وحی و قطعی ساختیم که ریشهٔ اینان صبحگاهان برکنده خواهد شد). واژهٔ «قضاء» دربردارندهٔ معنای وحی است و از همین رو — چنانکه گفتهاند — با حرف «إلی» متعدی شده است. مقصود از «أمر»، ماجرای عذاب است؛ همانطور که عبارت « أَنَّ دٰابِرَ هٰؤُلاٰءِ مَقْطُوعٌ مُصْبِحِينَ » (که ریشهٔ اینان صبحگاهان برکنده میشود) آن را تفسیر میکند؛ و اشاره به آن با واژهٔ « ذٰلِكَ » (آن) برای نشان دادن بزرگیِ خطر و هولناکیِ ماجراست.
معنای آیه چنین است: ما فرمان بزرگ خود را در عذاب آنان، در حالی که آن را به لوط وحی میکردیم، قطعی ساختیم؛ بدین صورت که ریشه و دنبالهٔ این قوم و هر آنچه بنا بود پس از آنان از نسل، بنا و آثار بر جای بماند، در حال صبحگاهان برکنده خواهد شد؛ یا تقدیر کلام این است: «به او وحی کردیم در حالی که قضا و حتمیت بخشیدیم...» تا پایان.