تفسیر آیهٔ ۵۶ سورهٔ حجر

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۵ و ۵۶ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « قٰالُوا بَشَّرْنٰاكَ بِالْحَقِّ -إلي قوله -إِلاَّ الضّٰالُّونَ » (گفتند: ما تو را به حق مژده دادیم... مگر گمراهان [حجر: ۵۵-۵۶]). حرف «باء» در « بِالْحَقِّ » برای همراهی و مصاحبت است؛ یعنی مژدهٔ ما پیوسته با حق و جدایی‌ناپذیر از آن است، پس آن را با بعید شمردن پس مزن که در شمار ناامیدان از رحمت خدا درآیی. این سخن، پاسخ فرشتگان بود؛ و ابراهیم (ع) به شیوهٔ کنایه به آنان پاسخ داد و گفت: « وَ مَنْ يَقْنَطُ مِنْ رَحْمَهِ رَبِّهِ إِلاَّ الضّٰالُّونَ » (و چه کسی جز گمراهان از رحمت پروردگارش ناامید می‌شود؟). این پرسش، انکاری است؛ یعنی ناامیدی از رحمت پروردگار امری است که تنها به گمراهان اختصاص دارد و من گمراه نیستم، بنابراین پرسش من، پرسشِ فردی ناامید که کار را بعید می‌شمارد نیست.