تفسیر آیهٔ ۲۱ سورهٔ هود

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « أُولٰئِكَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ مٰا كٰانُوا يَفْتَرُونَ » (آنان کسانی‌اند که به خود زیان زدند و آنچه به دروغ می‌بافتند از دستشان رفت و گم شد). اما زیانکاری‌شان بدین سبب است که انسان در حقیقت ــ و آن هم با تملیکِ خدای متعال ــ جز خود و جانِ خویشتن را در تملک ندارد؛ و هرگاه با کفر و نافرمانی، چیزی را برای خود برگزیند و بخرد که نابودی و تباهی‌اش در آن است، در این دادوستدی که بدان دست یازیده، خودِ خویشتن را باخته و زیان دیده است؛ از این رو زیان‌کردنِ نفس کنایه از هلاکت است. و اما گم‌گشتن و از دست رفتنِ آنچه به دروغ می‌بافتند: آن بافته‌ها دروغ و افترایی بود که بیرون از پندارها و گمان‌های باطلشان ــ که هوس‌ها و خواهش‌های دنیوی برایشان آراسته بود ــ در عالمِ خارج هیچ واقعیتی نداشت؛ و با برچیده‌شدن بساطِ زندگی دنیا، آن پندارها زایل و ناپدید می‌شود و هر دروغ و افترایی که در آن پندارها جلوه‌گر شده و جای گرفته بود گم می‌گردد؛ و در آن روز درمی‌یابند که خدا همان حقِ آشکار است، و از جانب خدا اموری برایشان پدیدار می‌شود که هرگز به گمانشان هم خطور نمی‌کرد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۷ تا ۲۴ با هم

از همین‌جا نادرستی دیدگاه برخی از مفسران آشکار می‌شود؛ آنجا که این آیات هفت‌گانه —یعنی کلام الهیِ پیش‌رو— را چنین تفسیر کرده‌اند: این‌که کلام خدای متعال: « أَ فَمَنْ كٰانَ عَليٰ بَيِّنَهٍ مِنْ رَبِّهِ -إلي قوله -أَ فَلاٰ تَذَكَّرُونَ » (آیا کسی که از جانب پروردگارش بر حجتی روشن است... ادامه در متن کامل