سورهٔ ۱۰ · جلد ۱۰ المیزان

تفسیر آیهٔ ۲۴ سورهٔ یونس

إنما مثل الحيوة الدنيا كماء أنزلنه من

سورهٔ ۱۰ · آیهٔ ۲۴

إِنَّمَا مَثَلُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا كَمَآءٍ أَنزَلۡنَٰهُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَٱخۡتَلَطَ بِهِۦ نَبَاتُ ٱلۡأَرۡضِ مِمَّا يَأۡكُلُ ٱلنَّاسُ وَٱلۡأَنۡعَٰمُ حَتَّىٰٓ إِذَآ أَخَذَتِ ٱلۡأَرۡضُ زُخۡرُفَهَا وَٱزَّيَّنَتۡ وَظَنَّ أَهۡلُهَآ أَنَّهُمۡ قَٰدِرُونَ عَلَيۡهَآ أَتَىٰهَآ أَمۡرُنَا لَيۡلًا أَوۡ نَهَارٗا فَجَعَلۡنَٰهَا حَصِيدٗا كَأَن لَّمۡ تَغۡنَ بِٱلۡأَمۡسِۚ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ

همانا مَثَل زندگی دنیا همچون آبی است که از آسمان فرود آوردیم؛ پس به سبب آن، گیاهان زمین از آنچه مردم و چهارپایان می‌خورند درهم آمیخت [و انبوه رویید]، تا زمانی که زمین زیبایی و زیور خود را برگرفت و آراسته شد و اهل آن پنداشتند که بر آن توانایی [و تسلط] دارند، [ناگاه] فرمان ما در شبی یا روزی بدان دررسید و آن را چنان دروشده ساختیم که گویی دیروز هرگز نبوده است؛ این‌گونه آیات را برای گروهی که می‌اندیشند به روشنی بیان می‌کنیم.

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « إِنَّمٰا مَثَلُ الْحَيٰاهِ الدُّنْيٰا كَمٰاءٍ أَنْزَلْنٰاهُ مِنَ السَّمٰاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبٰاتُ الْأَرْضِ » (مَثَل زندگی دنیا تنها مانند آبی است که آن را از آسمان فرود آوردیم، پس گیاهان زمین به سبب آن درهم آمیخت...) تا پایان آیه. چون خدای پاک و منزه در آیهٔ پیشین، بهرهٔ زندگی دنیا را یاد فرمود، با این مَثَل تصویری برای آن آورد که در آن حقیقتِ کار دنیا را چنان وصف می‌کند تا اهل عبرت از آن پند گیرند. این مَثَل از سنخ استعارهٔ تمثیلی (تصویرسازی مرکّب یک صحنه در برابر صحنه‌ای دیگر) است و به هیچ رو تشبیه مفرد به مفرد نیست، هرچند تعبیر « كَمٰاءٍ أَنْزَلْنٰاهُ » (مانند آبی که فرو فرستادیم) در آغاز چنین توهمی برانگیزد؛ و نظایر این شیوه در مثل‌های قرآن فراوان است. «زُخْرُف» به معنای زینت، شکوفایی و شادابی است، و سخن خدا:

« لَمْ تَغْنَ » (گویی دیروز نبوده است) از «غَنِيَ فِي الْمَكانِ» گرفته شده، به این معنا که در آن مکان ماندگار شد و اقامتش به درازا کشید؛ و معنای باقی آیه روشن است.

ادامهٔ تفسیر در متن کامل ←

تفسیر آیهٔ ۲۴ سورهٔ یونس، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۰، صفحهٔ ۳۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/10/24/

گزارش خطا در ترجمهٔ این آیه

تفسیرهای دیگر

برو به تفسیر معنوی