سورهٔ ۱۰ · جلد ۱۰ المیزان

تفسیر آیهٔ ۱۰۶ سورهٔ یونس

ولا تدع من دون الله ما لا ينفعك ولا

سورهٔ ۱۰ · آیهٔ ۱۰۶

وَلَا تَدۡعُ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَۖ فَإِن فَعَلۡتَ فَإِنَّكَ إِذٗا مِّنَ ٱلظَّٰلِمِينَ

و به جای خدا چیزی را که نه سودی به تو می‌رساند و نه زیانی، مخوان؛ که اگر چنین کنی، در آن هنگام قطعاً از ستمکاران خواهی بود؛

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لاٰ تَدْعُ مِنْ دُونِ اللّٰهِ مٰا لاٰ يَنْفَعُكَ وَ لاٰ يَضُرُّكَ » (و به جای خدا چیزی را که نه سودی به تو می‌رساند و نه زیانی، مخوان). این، نهیِ دوباره‌ای از شرک است و بیان می‌کند که شرکْ انسان را در زمرهٔ ستمکاران درمی‌آورد، و در نتیجه همان کیفری که خدا در کلامش به ستمکاران وعده داده است بر او حتمی می‌شود.

از لطایف تعبیر این است که هنگام یادکرد از دعا، فرمود: « مٰا لاٰ يَنْفَعُكَ وَ لاٰ يَضُرُّكَ » (چیزی که نه سودی به تو می‌رساند و نه زیانی) و هنگام یادکرد از عبادت فرمود: « اَلَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ » (کسانی که به جای خدا می‌پرستید)؛ زیرا عبادتْ به طور طبیعی نوعی شعور و عقل را برای معبود فرض می‌کند، پس شایسته بود که با تعبیری مانند « اَلَّذِينَ » (کسانی که) آورده شود که برای صاحبان علم و خرد به کار می‌رود. هرچند دعا نیز چون همراه و هم‌پایهٔ عبادت است از این ویژگی برخوردار است، اما چون خوانده‌شده را با «آنچه نه سودی می‌رساند و نه زیانی» توصیف کرد، و چه بسا گمان می‌رفت صاحبان علم و عقل ممکن است سود و زیان برسانند، تعبیر را با واژهٔ «مٰا؛ آنچه/چیزی که» آورد تا اشاره کند که این معبودانْ جماداتی بیش نیستند که حتی تصورِ قصد سود یا زیان دربارهٔ آن‌ها نمی‌رود.

و در خودِ این تعبیر، یعنی سخن خدای متعال که فرمود: « مٰا لاٰ يَنْفَعُكَ وَ لاٰ يَضُرُّكَ » (آنچه نه سودی به تو می‌رساند و نه زیانی می‌زند)، دلیلی برای نهی از خواندنِ [آن معبودها] اقامه شده است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۰۴ تا ۱۰۹ با هم

این آیات، پایان‌بخش سوره است و برآیندِ بیانات آن را بازگو می‌کند؛ بدین‌سان، به اجمال به توحید، معاد و نبوت اشاره دارد، و به پیروی از قرآن و شکیبایی در انتظار داوری خدا میان پیامبر و امتش فرمان می‌دهد. ادامه در متن کامل

ادامهٔ تفسیر در متن کامل ←

تفسیر آیهٔ ۱۰۶ سورهٔ یونس، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۰، صفحهٔ ۱۳۱ تا ۱۳۳ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/10/106/

گزارش خطا در ترجمهٔ این آیه

تفسیرهای دیگر

برو به تفسیر معنوی