وَلَا تَدۡعُ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَا لَا يَنفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَۖ فَإِن فَعَلۡتَ فَإِنَّكَ إِذٗا مِّنَ ٱلظَّٰلِمِينَ
و به جای خدا چیزی را که نه سودی به تو میرساند و نه زیانی، مخوان؛ که اگر چنین کنی، در آن هنگام قطعاً از ستمکاران خواهی بود؛
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۱۰۴ تا ۱۰۹ با هم
این آیات، پایانبخش سوره است و برآیندِ بیانات آن را بازگو میکند؛ بدینسان، به اجمال به توحید، معاد و نبوت اشاره دارد، و به پیروی از قرآن و شکیبایی در انتظار داوری خدا میان پیامبر و امتش فرمان میدهد. ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۱۰۶ سورهٔ یونس، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۰، صفحهٔ ۱۳۱ تا ۱۳۳ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/10/106/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « وَ لاٰ تَدْعُ مِنْ دُونِ اللّٰهِ مٰا لاٰ يَنْفَعُكَ وَ لاٰ يَضُرُّكَ » (و به جای خدا چیزی را که نه سودی به تو میرساند و نه زیانی، مخوان). این، نهیِ دوبارهای از شرک است و بیان میکند که شرکْ انسان را در زمرهٔ ستمکاران درمیآورد، و در نتیجه همان کیفری که خدا در کلامش به ستمکاران وعده داده است بر او حتمی میشود.
از لطایف تعبیر این است که هنگام یادکرد از دعا، فرمود: « مٰا لاٰ يَنْفَعُكَ وَ لاٰ يَضُرُّكَ » (چیزی که نه سودی به تو میرساند و نه زیانی) و هنگام یادکرد از عبادت فرمود: « اَلَّذِينَ تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ » (کسانی که به جای خدا میپرستید)؛ زیرا عبادتْ به طور طبیعی نوعی شعور و عقل را برای معبود فرض میکند، پس شایسته بود که با تعبیری مانند « اَلَّذِينَ » (کسانی که) آورده شود که برای صاحبان علم و خرد به کار میرود. هرچند دعا نیز چون همراه و همپایهٔ عبادت است از این ویژگی برخوردار است، اما چون خواندهشده را با «آنچه نه سودی میرساند و نه زیانی» توصیف کرد، و چه بسا گمان میرفت صاحبان علم و عقل ممکن است سود و زیان برسانند، تعبیر را با واژهٔ «مٰا؛ آنچه/چیزی که» آورد تا اشاره کند که این معبودانْ جماداتی بیش نیستند که حتی تصورِ قصد سود یا زیان دربارهٔ آنها نمیرود.
و در خودِ این تعبیر، یعنی سخن خدای متعال که فرمود: « مٰا لاٰ يَنْفَعُكَ وَ لاٰ يَضُرُّكَ » (آنچه نه سودی به تو میرساند و نه زیانی میزند)، دلیلی برای نهی از خواندنِ [آن معبودها] اقامه شده است.