قُلِ ٱنظُرُواْ مَاذَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَمَا تُغۡنِي ٱلۡأٓيَٰتُ وَٱلنُّذُرُ عَن قَوۡمٖ لَّا يُؤۡمِنُونَ
بگو: «بنگرید در آسمانها و زمین چه چیزهایی هست!» ولی نشانهها و هشدارها به حال گروهی که ایمان نمیآورند سودی نمیبخشد.
تفسیر آیهٔ ۱۰۱ سورهٔ یونس، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۱۰، صفحهٔ ۱۲۷ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/10/101/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
خدای متعال میفرماید: « قُلِ انْظُرُوا مٰا ذٰا فِي السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ » (بگو: بنگرید چه چیزهایی در آسمانها و زمین هست!)؛ یعنی از آفریدگان گوناگون و پراکندهای که هر یک نشانهای از نشانههای خدای متعال است و به ایمان فرامیخواند. و کلام الهی که فرمود:
« وَ مٰا تُغْنِي الْآيٰاتُ وَ النُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لاٰ يُؤْمِنُونَ » (و نشانهها و بیمدهندگان برای گروهی که ایمان نمیآورند سودی نمیبخشد)؛ ظاهر این است که واژهٔ «ما» استفهامیه (پرسشی) است و جمله با انگیزهٔ انکار و ابراز اندوه و تأسف آورده شده است، مانند سخن پزشکی که میگوید: «مرگ را با چه دارویی درمان کنم؟» یعنی ما با گفتارمان « قُلِ انْظُرُوا مٰا ذٰا فِي السَّمٰاوٰاتِ » (بگو بنگرید چه چیزهایی در آسمانهاست...) به تو فرمان دادیم بیمشان دهی، اما هشدارها چه اثری در آنان دارد و نشانهها چه سودی میرساند، در حالی که ایمان نمیآورند؛ یعنی به سبب مُهری که بر دلهایشان خورده است، همگی تصمیم قطعی گرفتهاند که هرگز ایمان نیاورند. و چه بسا گفته شده است که «ما» نافیه است.