لَّيۡسَ لَهُمۡ طَعَامٌ إِلَّا مِن ضَرِيعٖ
خوراکی جز خاری خشک و بویناک (ضریع) ندارند؛
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۶ و ۷ با هم
خدای متعال میفرماید: « لَيْسَ لَهُمْ طَعٰامٌ إِلاّٰ مِنْ ضَرِيعٍ لاٰ يُسْمِنُ وَ لاٰ يُغْنِي مِنْ جُوعٍ »؛ گفته شده: «ضریع» نوعی خار است که به آن «شِبرِق» میگویند و اهالی حجاز وقتی خشک شود آن را «ضریع» مینامند؛ و آن پلیدترین و بدترین خوراک است که هیچ جنبندهای از آن نمیچرد؛ و شاید نامیدن خوراک دوزخ به این نام، صرفاً به دلیل شباهت ظاهری و ویژگیهای آن دو باشد.
تفسیر آیهٔ ۶ سورهٔ غاشیه، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۲۰، صفحهٔ ۲۷۳ تا ۲۷۶ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/88/6/
تفسیر این آیه در المیزان
بحث روایی
و در همان کتاب، از ابنعباس روایت شده است که گفت: پیامبر خدا صلیاللهعلیهوآله فرمودند: «الضَّرِيعُ شَيْءٌ فِي النَّارِ يُشْبِهُ الشَّوْكَ- أَمَرُّ مِنَ الصَّبِرِ وَ أَنْتَنُ مِنَ الْجِيفَةِ- وَ أَشَدُّ حَرّاً مِنَ النَّارِ سَمَّاهُ اللَّهُ الضَّرِيعَ» (ضریع چیزی در دوزخ است که به خار شباهت دارد؛ از صَبِر [گیاهی بسیار تلخ] تلختر، از مردار بدبوتر و از آتش سوزانتر است، و خداوند آن را «ضریع» نامیده است).