تفسیر آیهٔ ۲۲ سورهٔ تکویر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مٰا صٰاحِبُكُمْ بِمَجْنُونٍ » (و همنشین شما دیوانه نیست). این عبارت بر سخن الهی: « إِنَّهُ لَقَوْلُ » عطف شده و پاسخی به تهمت جنونی است که به آن حضرت (ص) می‌زدند.

و در یاد کردن از آن حضرت (ص) با تعبیرِ « صٰاحِبُكُمْ » (همنشین شما)، دروغ‌انگاریِ تهمت دیوانگی آنان و پیراسته دانستن ساحت آن حضرت نهفته است — چنان‌که گفته‌اند —؛ زیرا در این تعبیر اشاره‌ای است به اینکه او همنشین شماست که تمام عمر در میانتان زیسته و با شما نشست و برخاست داشته است و شما او را بهتر می‌شناسید و همواره او را در کمال خرد، استواری اندیشه و راستی گفتار یافته‌اید؛ و کسی که ویژگی‌اش چنین باشد، به دیوانگی متهم نمی‌شود.

و در لابلای کلام خدای متعال، از اوصاف والای پیامبر (ص) مواردی آمده است که با وجود آن‌ها هیچ تردیدی در برتریِ آن حضرت (ص) بر تمام فرشتگان باقی نمی‌ماند؛ و به‌راستی خداوند همهٔ فرشتگان را برای انسانی که جانشین او در زمین است به سجده درآورد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۹ تا ۲۲ با هم

و توصیف جبرئیل به آن ویژگی‌های ستایش‌آمیزِ یادشده و ذکر نکردن آنها برای پیامبر (ص)، دلیلی بر برتری او بر پیامبر (ص) نیست؛ چرا که سیاق سخن برای بیان این حقیقت آمده که قرآن کلام خدای پاک و منزه است و از جانب او به شیوهٔ وحی بر پیامبر (ص) فرود آمده است، نه آنکه از توهمات جنون و القائات شیطانی باشد؛ و آنچه این مقصود را برمی‌آورد، نشان دادن سلامت مسیر فرود آمدن وحی و بزرگداشت فرودآورندهٔ آن (جبرئیل) با ذکر اوصاف والایش و تأکید فراوان بر پیراستگی او از خطا و خیانت است. ادامه در متن کامل