أَلَهُمۡ أَرۡجُلٞ يَمۡشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَيۡدٖ يَبۡطِشُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ أَعۡيُنٞ يُبۡصِرُونَ بِهَآۖ أَمۡ لَهُمۡ ءَاذَانٞ يَسۡمَعُونَ بِهَاۗ قُلِ ٱدۡعُواْ شُرَكَآءَكُمۡ ثُمَّ كِيدُونِ فَلَا تُنظِرُونِ
آیا آنها پاهایی دارند که با آن راه بروند، یا دستهایی دارند که با آن [چیزی را با قدرت] بگیرند، یا چشمهایی دارند که با آن ببینند، یا گوشهایی دارند که با آن بشنوند؟! بگو: «شریکان خود را فرا خوانید، سپس علیه من نیرنگ بزنید و به من مهلت ندهید!»
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان
تفسیر آیههای ۱۹۴ و ۱۹۵ با هم
خدای متعال میفرماید: « إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ عِبٰادٌ أَمْثٰالُكُمْ -إلي قوله- يَسْمَعُونَ بِهٰا » (بیگمان کسانی که جز خدا میخوانید، بندگانی همانند خود شمایند - تا آنجا که میفرماید: - با آنها بشنوند). این سخن، اقامهٔ دلیل بر مضمون سه آیهٔ گذشته است؛ و معنا این است که اگر گفتیم آنها آفریدهشدهاند و بر چیزی توانایی ندارند، از آن روست که آنان نیز بندگانی همانند شما هستند؛ پس همانگونه که شما آفریده شده و تدبیر میشوید، آنان نیز چنیناند.
و دلیل بر این مطلب آن است که اگر آنها را بخوانید، پاسختان را نمیدهند؛ پس اگر در این ادعایتان که آنان دانش و توانایی دارند راستگویید، بخوانیدشان—و ادعای داشتنِ علم و قدرت از آن رو به مشرکان نسبت داده شده که خواندن و پرستش بتها خود نشاندهندهٔ چنین باوری است—. و چگونه پاسختان را بدهند، در حالی که این پاها و دستهایی که برایشان تعبیه کردهاید راه نمیروند و چیزی را با قدرت نمیگیرند، و چشمها و گوشهایی که برایشان نقش زدهاید نمیبینند و نمیشنوند، زیرا جمادند.
و در این آیات، واژهٔ «عباد» (بندگان) بر جمادات اطلاق شده است.
تفسیر آیههای ۱۹۵ تا ۱۹۸ با هم
خدای متعال میفرماید: « قُلِ ادْعُوا شُرَكٰاءَكُمْ ثُمَّ كِيدُونِ فَلاٰ تُنْظِرُونِ » (بگو: شریکان خود را فراخوانید، سپس علیه من نیرنگ زنید و مهلتم ندهید) تا پایان آیات. ادامه در متن کامل
پس فرمود: به آنان بگو شریکانتان را برای یاری بر ضد من فراخوانید، آنگاه علیه من نیرنگ به کار بندید و مهلتم ندهید و مرا درنگ مدارید؛ بیگمان پروردگار من مرا یاری میکند و نیرنگ شما را از من دور میسازد، چرا که اوست که کتاب را نازل فرمود تا مردم را به آن هدایت کند، و او سرپرستیِ بندگان صالح خود را به عهده میگیرد و… ادامه در متن کامل
تفسیر آیهٔ ۱۹۵ سورهٔ اعراف، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۸، صفحهٔ ۳۷۷ تا ۳۷۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/7/195/
تفسیر این آیه در المیزان
بیان
همچنین در این آیات، مبارزهطلبی (تحدّی) در برابر بتها و بتپرستان آمده است؛ همانگونه که پیامبرانِ دیگر (ع) نیز چنین هماوردجویی و مبارزهطلبی کرده بودند.