تفسیر آیهٔ ۲۱ سورهٔ واقعه

تفسیر این آیه در المیزان

بحث روایی

در کتاب «الدر المنثور» آمده است: ابن ابی‌الدنیا در «صفه الجنه»، بزار، ابن مَردویه، و بیهقی در «البعث» از عبدالله بن مسعود روایت کرده‌اند که گفت: پیامبر خدا (ص) به من فرمود: «إنك لتنظر إلي الطير في الجنه- فتشتهيه فيخر بين يديك مشويا» (تو در بهشت به پرنده‌ای می‌نگری و به آن میل پیدا می‌کنی، پس بی‌درنگ بریان‌شده پیش رویت می‌افتد).

می‌گویم: در این زمینه روایات فراوانی وارد شده است؛ در برخی از آن‌ها آمده که مؤمن به اندازهٔ میل و نیازش از آن می‌خورد، سپس باقی‌مانده‌اش به شکل نخستین بازمی‌گردد، زنده می‌شود و به جایگاهش پر می‌کشد و به این ویژگی افتخار می‌کند.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۲۰ و ۲۱ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ فٰاكِهَهٍ مِمّٰا يَتَخَيَّرُونَ وَ لَحْمِ طَيْرٍ مِمّٰا يَشْتَهُونَ »؛ واژه‌های «فاکهه» و «طیر» بر این سخن خدا که « بِأَكْوٰابٍ » عطف شده‌اند و معنا چنین است: آن نوجوانانِ خدمتگزار با میوه‌هایی از آنچه برمی‌گزینند و با گوشت پرنده‌ای از آنچه دلشان می‌خواهد، بر گِردشان می‌گردند.

و نباید به آنچه در روایات آمده اشکال کرد؛ روایاتی که می‌گویند اهل بهشت هرگاه هوس میوه‌ای کنند، شاخهٔ درخت همراه با میوه‌اش به سوی آنان پایین می‌آید و از آن برمی‌گیرند، و هرگاه هوس گوشت پرنده‌ای کنند، بریان و کباب‌شده در دستشان می‌افتد و از آن هر اندازه بخواهند می‌خورند و سپس زنده می‌شود و پر می‌کشد؛

زیرا در بهشت هرچه بخواهند برایشان فراهم است؛ و یکی از شیوه‌های بهره‌مندی از نعمت‌ها، گرفتنِ خواستهٔ خود از دست خدمتگزاران است، به‌ویژه در هنگام گردهمایی و بزمشان؛ همان‌گونه که یکی دیگر از شیوه‌های آن، این است که خودشان بی‌واسطهٔ خادمان آن نعمت را دریافت کنند.