تفسیر آیهٔ ۵۴ سورهٔ رحمن

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « مُتَّكِئِينَ عَليٰ فُرُشٍ بَطٰائِنُهٰا مِنْ إِسْتَبْرَقٍ » (تکیه‌زدگان بر بسترهایی که آستر آن‌ها از دیبای ستبر است...) تا آخر آیه؛ «فُرُش» جمع «فِراش» (بستر)، و «بَطائِن» جمع «بِطانه» یعنی درون و لایهٔ داخلیِ چیزی در برابر «ظَهائِر» (جمع «ظِهاره» به معنای لایهٔ بیرونی و روکش) است، و «إِستَبرَق» ابریشم ضخیم (دیبا) است. صاحب مجمع‌البیان گفته است: «آستر را ذکر کرد و روکش را نیاورد؛ زیرا آستر نشان می‌دهد که آن بستر، روکشی هم دارد، و آستر فروتر از روکش است، پس این تعبیر می‌فهماند که روکش حتی برتر از دیباست»؛ پایان سخن او.

و فرمودهٔ خدای متعال: « وَ جَنَي الْجَنَّتَيْنِ دٰانٍ »؛ «جَنی» میوهٔ چیده‌شده است و «دانٍ» اسم فاعل از «دنوّ» به معنای نزدیکی است؛ یعنی آنچه از میوه‌های آن دو بهشت چیده می‌شود، نزدیک و در دسترس است.