تفسیر آیهٔ ۵۰ سورهٔ ذاریات

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

بنابراین، منظور از گریختن به‌سوی خدا، گسستن از کفر و کیفری است که در پی دارد و پناه‌بردن به درگاه اوست؛ از طریقِ ایمان آوردن به خدای متعال به‌تنهایی و برگزیدنِ او به‌عنوان معبودی یکتا که هیچ شریکی ندارد.

بحث روایی

و در «مجمع البیان» دربارهٔ سخن خدای متعال: « فَفِرُّوا إِلَي اللّٰهِ » (پس به سوی خدا بگریزید) آمده است: و گفته شده معنایش این است که «حج به جا آورید»؛ و این معنا از امام صادق (علیه‌السلام) روایت شده است.

می‌گویم: این روایت در کتاب «الکافی» و در «معانی الأخبار» نیز به سند خود از ابوالجارود از امام باقر (علیه‌السلام) روایت شده است.

و شاید این [روایت نیز] از باب تطبیق (بیان مصداق) باشد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۰ و ۵۱ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « فَفِرُّوا إِلَي اللّٰهِ إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ مُبِينٌ وَ لاٰ تَجْعَلُوا مَعَ اللّٰهِ إِلٰهاً آخَرَ إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ مُبِينٌ » (پس به‌سوی خدا بگریزید، که بی‌گمان من از سوی او برای شما بیم‌دهنده‌ای آشکارم؛ و با خدا معبودی دیگر قرار ندهید، که من از سوی او برای شما بیم‌دهنده‌ای آشکارم). در این دو آیه، نتیجه‌گیری از برهان‌های پیشین بر یکتاییِ خداوند در پروردگاری (ربوبیت) و معبودیت (الوهیت) آمده است؛ و نیز دربردارندهٔ نتیجه‌گیری از سرگذشت چند امت از پیشینیان است که به خدا و پیامبرانش کفر ورزیدند و سرانجامْ کارشان به عذابِ ریشه‌کن‌کننده (استیصال) انجامید.

و جملهٔ « إِنِّي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ مُبِينٌ » (همانا من از سوی او برای شما بیم‌دهنده‌ای آشکارم) را برای تأکید بر بیم‌دادن تکرار کرده است؛ و هر دو آیه از زبان پیامبر (ص) بازگو شده‌اند.