تفسیر آیهٔ ۱۱ سورهٔ دخان

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

و فرمودهٔ او: « يَغْشَي النّٰاسَ » یعنی آنان را فرا می‌گیرد و بر آنان احاطه می‌یابد؛ و بنا بر دیدگاه نخست، مقصود از «مردم»، اهل مکه، و بنا بر دیدگاه دوم، عموم مردم است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۰ و ۱۱ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمٰاءُ بِدُخٰانٍ مُبِينٍ يَغْشَي النّٰاسَ » (پس در انتظار روزی باش که آسمان دودی آشکار می‌آورد که مردم را فرا می‌گیرد). «ارتقاب» به معنای انتظار است و این سخن، هشداری تهدیدآمیز به عذاب است؛ یعنی آمدن دودی آشکار از آسمان که مردم را در بر می‌گیرد.

تفسیر آیه‌های ۱۱ و ۱۲ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « هٰذٰا عَذٰابٌ أَلِيمٌ رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذٰابَ إِنّٰا مُؤْمِنُونَ » (این عذابی دردناک است؛ پروردگارا، این عذاب را از ما برطرف ساز که ما ایمان می‌آوریم). این سخن، بازگوییِ گفتار مردم در هنگام فرود آمدن عذابِ دود است؛ یعنی در آن روز که آسمان دودی آشکار می‌آورد، مردم می‌گویند:

«این عذابی دردناک است»، و با اعتراف به ربوبیت خدا و اظهار ایمان به دعوت حق، برطرف شدنش را از او می‌خواهند و می‌گویند: «رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ» (پروردگارا، این عذاب را از ما بردار که ما ایمان‌آورنده‌ایم).

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱۰ تا ۱۲ با هم

و در تفسیر قمی دربارهٔ این آیه آمده است که فرمود: آن، هنگامی است که در رجعت از گورها بیرون می‌آیند؛ تاریکی همهٔ مردم را فرا می‌گیرد، پس می‌گویند: «این عذابی دردناک است؛ پروردگارا، عذاب را از ما برطرف ساز که ما ایمان آورده‌ایم».