تفسیر آیهٔ ۵۹ سورهٔ ص

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

بنابراین، سخنِ خدای متعال: « هٰذٰا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ » (این گروهی است که همراه شما به فشار و سختی وارد می‌شود)، خطابی است به پیشوایانِ گمراهی که در آن به پیروان اشاره می‌شود؛ پیروانی که دسته دسته همراهِ پیشوایان وارد دوزخ می‌گردند. و «اقتحام» به معنای ورود به چیزی با فشار و سختی است.

و سخنِ او: « لاٰ مَرْحَباً بِهِمْ إِنَّهُمْ صٰالُوا النّٰارِ » (خوشامد بر آنان مباد، بی‌گمان آنان وارد آتش می‌شوند و می‌سوزند)، پاسخِ پیشوایان است به کسی که خطاب به آنان می‌گوید:

« هٰذٰا فَوْجٌ » (این گروهی است...). و «مرحبا» درود و خوشامدگویی به شخصِ واردشونده است که معنایش پیشکش‌کردنِ فراخی و گستردگیِ خانه به اوست؛ بنابراین، این گفتهٔ پیشوایان:

« لاٰ مَرْحَباً بِهِمْ » به معنای نفی فراخی و آسودگی از آنان است (یعنی خوشامد و آسایشی بر آنان مباد). و سخنشان: « إِنَّهُمْ صٰالُوا النّٰارِ »؛ یعنی آنان وارد آتش شده و سوزش آن را می‌چشند (یا پیرو آتش‌اند)، دلیلی است بر درودِ منفی و خوشامد نگفتنشان به آنان.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۵۹ تا ۶۱ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « هٰذٰا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ -إلي قوله- فِي النّٰارِ » (این گروهی است که همراه شما به فشار و سختی وارد آتش می‌شود... در آتش). این سه آیه — بر اساس آنچه از سیاق فهمیده می‌شود — حکایت‌کنندهٔ ستیز و بگومگویی است که میان پیروان و پیشوایانِ سرکش در دوزخ رخ می‌دهد.