تفسیر آیهٔ ۳۰ سورهٔ یس

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « يٰا حَسْرَهً عَلَي الْعِبٰادِ مٰا يَأْتِيهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلاّٰ كٰانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ » (ای دریغ و حسرت بر این بندگان! هیچ پیامبری به سوی آنان نیامد مگر اینکه مسخره‌اش می‌کردند)؛ یعنی ای پشیمانیِ بندگان! و صدا زدنِ حسرت بر آنان، رساتر و گویاتر از صرفِ نسبت دادنِ حسرت به ایشان است، و سبب این حسرت نیز همان مطلبی است که این کلام الهی دربردارد: « مٰا يَأْتِيهِمْ مِنْ رَسُولٍ » (هیچ پیامبری به سوی آنان نمی‌آید...) تا آخر آیه.

و از این سیاق دانسته می‌شود که مراد از «بندگان» عموم مردم است، و این حسرت از آن رو که آنان «بنده» هستند شدّت می‌یابد؛ چراکه رد کردنِ دعوتِ مولا از سوی بنده و سرپیچی از او، بسیار زشت‌تر و ناپسندتر از آن است که کسی پندِ اندرزدهنده‌ای را نپذیرد.

و بدین‌ترتیب، بی‌اساس بودنِ سخن کسانی آشکار می‌شود که گفته‌اند: مراد از بندگان، پیامبران یا فرشتگان یا آن دو است، یعنی هر دوی آن‌ها با هم. و نیز بی‌اساسیِ سخن کسی که گفته است: مراد از بندگان، مردم‌اند ولی کسی که حسرت می‌خورد همان مرد است.

و همچنین روشن شد که کلام خدای متعال: « يٰا حَسْرَهً عَلَي الْعِبٰادِ » (ای دریغ بر این بندگان...) تا آخر آیه، سخنِ خودِ خدای متعال است، نه دنباله و تتمهٔ سخن آن مرد.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۱۳ تا ۳۲ با هم

در «مجمع‌البیان» آمده است: [مفسران] گفته‌اند: عیسی دو فرستاده از حواریان را به‌سوی شهر انطاکیه روانه کرد. ادامه در متن کامل

«آیا نشانه و معجزه‌ای همراه دارید؟» گفتند: «آری، ما بیمار را شفا می‌دهیم و نابینای مادرزاد و مبتلا به پیسی (نوعی بیماری پوستی) را به اذن خدای متعال بهبود می‌بخشیم.» پیرمرد گفت: «من پسری بیمار دارم که سال‌هاست بستری و زمین‌گیر است.» گفتند: «ما را به خانه‌ات ببر تا از حال او آگاه شویم.» پس او آن دو را به خانه برد و آنان دست بر بدن پسرش کشیدند و او در همان دم به اذن خدای متعال، تندرست و سالم برخاست. ادامه در متن کامل

آنان پادشاهی داشتند که بت‌ها را می‌پرستید. خبر به او گزارش شد؛ پس آن دو را فراخواند و گفت: «شما کیستید؟» گفتند: «فرستادگان عیساییم؛ آمده‌ایم تا تو را از پرستش آنچه نمی‌شنود و نمی‌بیند، به‌سوی پرستش آن‌که می‌شنود و می‌بیند فراخوانیم.» پادشاه گفت: «مگر ما جز خدایانمان خدایی داریم؟» گفتند: «آری، همان که تو و خدایانت را… ادامه در متن کامل

«برخیزید و بروید تا دربارهٔ کار شما تصمیم بگیرم.» پس مردم در بازار آن دو را گرفتند و کتک زدند. ادامه در متن کامل

وهب بن مُنَبّه می‌گوید: عیسی این دو فرستاده را به‌سوی انطاکیه فرستاد. آن دو وارد شهر شدند، ولی نتوانستند نزد پادشاه بروند و اقامتشان به درازا کشید. ادامه در متن کامل

هنگامی که آن دو فرستاده تکذیب شدند و شلاق خوردند، عیسی شمعون صفا، سرآمد حواریان را در پی کارشان فرستاد تا یاری‌شان کند. ادامه در متن کامل

پادشاه آن دو را فراخواند و شمعون به آنان گفت: «چه کسی شما را به اینجا فرستاده است؟» گفتند: «خداوندی که همه‌چیز را آفریده و هیچ شریکی ندارد.» گفت: «چه معجزه‌ای با خود آورده‌اید؟» گفتند: «هرچه تو آرزو کنی.» پادشاه دستور داد نوجوانی را آوردند که چشمانش کاملاً محو بود و جای چشمانش مانند پیشانی صاف می‌نمود. ادامه در متن کامل

سپس پادشاه به آن دو فرستاده گفت: «اگر خدای شما بتواند مرده‌ای را زنده کند، ما به او و به شما ایمان می‌آوریم.» آن دو گفتند: ادامه در متن کامل

«خدای ما بر هر کاری تواناست.» پادشاه گفت: «در اینجا مرده‌ای هست که هفت روز پیش درگذشته است و او را به خاک نسپرده‌ایم تا پدرش که در سفر بوده بازگردد.» پس مرده را آوردند، در حالی که پیکرش دگرگون شده و بوی ناخوش گرفته بود. ادامه در متن کامل