تفسیر آیهٔ ۲۵ سورهٔ فاطر

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: «وَ إِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ جٰاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰاتِ» (و اگر تو را تکذیب کنند، بی‌گمان کسانی که پیش از آنان بودند نیز تکذیب کردند؛ پیامبرانشان با دلایل روشن و معجزات به سوی آن‌ها آمدند، «وَ بِالزُّبُرِ وَ بِالْكِتٰابِ الْمُنِيرِ» و با صحیفه‌ها و با کتاب روشنگر).

«بیّنات» همان نشانه‌ها و معجزاتی است که بر حقانیت پیامبران گواهی می‌دهد. «زُبُر» جمع «زبور» است و چه بسا به قرینهٔ تقابل آن با کتاب، مراد از آن صحیفه‌ها و نوشته‌هایی باشد که یاد خدای متعال در آن‌ها آمده است، بی آنکه دربردارندهٔ احکام و شریعت‌ها باشند. «کتاب منیر» (کتاب روشنگر) نیز کتابی است که از آسمان نازل شده و شریعت‌ها را در بر دارد؛ مانند کتاب نوح و ابراهیم، تورات موسی و انجیل عیسی (ع)؛ و معنای آیه روشن است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۵ تا ۲۶ با هم

پس از آنکه خدای متعال برای آنان روشن ساخت که آفرینش و تدبیر هستی تنها از آنِ اوست و در نتیجه او پروردگارشان است و فرمانروایی فقط به او اختصاص دارد، نه به معبودانی که جز او می‌خوانند ــ چرا که آن‌ها مالک چیزی نیستند تا بخواهند تدبیرش کنند ــ اکنون همان حقیقت را با بیانی دیگر پی می‌گیرد که آمیخته به بیم‌دادن و هشدار است؛ بدین بیان که خدای متعال از آنان بی‌نیاز است و آنان سراپا نیازمندِ اویند، ازاین‌رو اگر بخواهد، می‌تواند به کیفر دستاوردشان نابودشان کند و آفریدگانی نو [به جای آنان] پدید آورد. ادامه در متن کامل

سپس خطاب را متوجه پیامبر (ص) ساخته و حاصلش این است که این مؤاخذه و هلاکت، تنها دامنگیر این تکذیب‌کنندگان می‌شود، نه مؤمنانی که هشدار پیامبر (ع) در آنان اثر می‌گذارد؛ چرا که میان این دو گروه تفاوتی آشکار است. ادامه در متن کامل