تفسیر آیهٔ ۱۹۹ سورهٔ آل عمران

تفسیر این آیه در المیزان

بیان آیات

خدای متعال می‌فرماید: «وَ إِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ» (و همانا از اهل کتاب کسانی هستند...) تا آخر آیه. مراد این است که آنان نیز در پاداش نیک با مؤمنان شریک‌اند؛ و هدف از آن این است که سعادت اخروی نژادی و انحصاری نیست تا اهل کتاب، حتی در صورت ایمان‌آوردن، از آن محروم شوند، بلکه مدار کار بر محور ایمان به خدا و پیامبران او می‌چرخد؛ بنابراین اگر ایمان بیاورند، آنان و مؤمنان یکسان خواهند بود.

و خدای متعال از این گروه ستوده از اهل کتاب، صفاتی را که در آیات پیشین در نکوهش اهل کتاب بیان کرده بود نفی کرده است؛ صفاتی مانند تفرقه‌افکنی میان پیامبران خدا، و پنهان‌کردنِ حقیقتی که برای بیان آن پیمان سپرده بودند، به بهای فروختن آیات خدا به بهایی اندک.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان آیات

تفسیر آیه‌های ۱۹۰ تا ۱۹۹ با هم

این آیات در حکم خلاصه مباحث گذشته در این سوره درباره حال‌وروز مؤمنان، مشرکان و اهل کتاب است؛ بیان این حقیقت که شیوه مؤمنان نیکوکار (ابرار) پیوسته یاد کردن از خدای پاک و منزه، اندیشیدن در نشانه‌های او، پناه بردن به خدا از عذاب دوزخ، و درخواست آمرزش و بهشت است، و اینکه خدا دعایشان را پذیرفته و به‌زودی آنچه را خواسته‌اند به آنان عطا خواهد کرد—این حال‌وهوای کلی آنان است—و در مقابل، وضع کسانی که کفر ورزیده‌اند این است که در بهره‌ای ناچیز از دنیا روزگار می‌گذرانند و سپس بسترشان آتش است، بنابراین جایگاه مؤمنان هرگز با آنان مقایسه نمی‌شود؛ و از میان آنان، حق‌جویان اهل کتاب استثنا شده‌اند، چراکه آنان همراه مؤمنان هستند. ادامه در متن کامل

بحث روایتی

تفسیر آیه‌های ۱۹۶ و ۱۹۹ با هم

[این] آیات، زمانی نازل شد که برخی از مؤمنان حال و روز خوش کافران را آرزو کردند. همچنین روایت شده است که فرمودهٔ خداوند: «وَ إِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتٰابِ» (و بی‌تردید از اهل کتاب...) تا آخر آیه، دربارهٔ نجاشی و چند تن از یارانش نازل شد؛ هنگامی که او درگذشت و پیامبر خدا (ص) در حالی که در مدینه بود بر او نماز گزارد. پس برخی از منافقان بر آن حضرت خرده گرفتند که چرا بر کسی نماز می‌خواند که بر دین او نیست؛ از این رو خداوند نازل فرمود: «وَ إِنَّ مِنْ أَهْلِ الْكِتٰابِ» تا آخر آیه.