رَبَّنَا وَءَاتِنَا مَا وَعَدتَّنَا عَلَىٰ رُسُلِكَ وَلَا تُخۡزِنَا يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۖ إِنَّكَ لَا تُخۡلِفُ ٱلۡمِيعَادَ
پروردگارا، و آنچه را با فرستادگانت به ما وعده دادهای، به ما عطا فرما و در روز رستاخیز رسوایمان مساز، که بیگمان تو در وعدهٔ خود خلاف نمیکنی.»
تفسیر آیهٔ ۱۹۴ سورهٔ آل عمران، از «المیزان فی تفسیر القرآن»، علامه سید محمدحسین طباطبایی، جلد ۴، صفحهٔ ۸۷ تا ۸۸ (چاپ بیروت، مؤسسهٔ اعلمی) — تفسیر روان المیزان، tafsiralmizan.ir/ayah/3/194/
تفسیر این آیه همراه آیههای دیگر
بیان آیات
تفسیر آیههای ۱۹۰ تا ۱۹۹ با هم
این آیات در حکم خلاصه مباحث گذشته در این سوره درباره حالوروز مؤمنان، مشرکان و اهل کتاب است؛ بیان این حقیقت که شیوه مؤمنان نیکوکار (ابرار) پیوسته یاد کردن از خدای پاک و منزه، اندیشیدن در نشانههای او، پناه بردن به خدا از عذاب دوزخ، و درخواست آمرزش و بهشت است، و اینکه خدا دعایشان را پذیرفته و بهزودی آنچه را خواستهاند به آنان عطا خواهد کرد—این حالوهوای کلی آنان است—و در مقابل، وضع کسانی که کفر ورزیدهاند این است که در بهرهای ناچیز از دنیا روزگار میگذرانند و سپس بسترشان آتش است، بنابراین جایگاه مؤمنان هرگز با آنان مقایسه نمیشود؛ و از میان آنان، حقجویان اهل کتاب استثنا شدهاند، چراکه آنان همراه مؤمنان هستند. ادامه در متن کامل
تفسیر آیههای ۱۹۳ و ۱۹۴ با هم
خدای متعال میفرماید: «رَبَّنٰا إِنَّنٰا سَمِعْنٰا مُنٰادِياً» (پروردگارا، ما صدای ندادهندهای را شنیدیم)؛ منظور از ندادهنده، پیامبر خدا (ص) است، و سخن پروردگار: «أَنْ آمِنُوا» (که ایمان آورید)، محتوای همان ندا را بیان میکند و «أن» تفسیریه است (یعنی به معنای «که»). هنگامی که مؤمنان ایمان خود را به این ندادهنده بر زبان آوردند—که همان پیامبر است و آنان را از حقایقی الهی باخبر میسازد، از اموری چون گناهان، بدیها و مردن در حال کفر و نافرمانی برحذر میدارد، و به اموری چون مغفرت، رحمت و جزئیات بهشتی که خدا به بندگان باایمان و نیکوکارش وعده داده ترغیب میکند—از پروردگار خود خواستند که گناهانشان را بیامرزد، از بدیهایشان درگذرد و آنان را همراه با نیکوکاران بمیراند؛ و نیز از او خواستند بهشت و رحمتی را که پیامبران به اذن خدا برایشان ضمانت کردهاند تحقق بخشد؛ ازاینرو گفتند: «فَاغْفِرْ لَنٰا ذُنُوبَنٰا» «إلخ» (پس گناهان ما را ببخش...). پس این کلام الهی: «عَليٰ رُسُلِكَ»، یعنی آنچه بر عهده پیامبرانت نهادی و پیامبران از جانب تو ضمانت کردند؛ و تعبیر «وَ لاٰ تُخْزِنٰا»، یعنی ما را با خلف وعده، خوار و شرمسار مکن؛ و به همین سبب، در پی آن گفتند: «إِنَّكَ لاٰ تُخْلِفُ الْمِيعٰادَ» (بیگمان تو در وعدهات خلاف نمیکنی).
تفسیر آیههای ۱۹۰ تا ۱۹۴ با هم
از این آیات روشن میشود که آنان باور به خدا، روز رستاخیز و فرستاده شدنِ پیامبران الهی را از راه دقت و اندیشه در نشانههای آفرینش به دست آوردهاند؛ اما جزئیات آنچه را پیامبر آورده است، از طریق ایمان به خودِ پیامبر دریافت کردهاند. ادامه در متن کامل