تفسیر آیهٔ ۷۸ سورهٔ بقره

تفسیر این آیه در المیزان

بیان آیات

خدای متعال می‌فرماید: «وَ مِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لاٰ يَعْلَمُونَ الْكِتٰابَ إِلاّٰ أَمٰانِيَّ» (و برخی از آنان درس‌ناخواندگانی هستند که کتاب [آسمانی] را جز یک مشت دروغ‌ها و بافته‌ها نمی‌دانند). «الأمي» کسی است که نه می‌خواند و نه می‌نویسد، و این واژه منسوب به «الأم» (مادر) است؛ زیرا مهر و دلسوزیِ مادر مانع می‌شد که فرزندش را به نزد آموزگار بفرستد و او را به تربیت وی بسپارد، ازاین‌رو کودک به همان تربیت مادر بسنده می‌کرد. و «الأماني» جمع «أمنيه» است که به معنای دروغ‌ها و سخنان ساختگی می‌باشد. پس چکیدهٔ معنا این است که یهودیان دو دسته‌اند: یا کسانی که کتاب را می‌خوانند و می‌نویسند و آن را تحریف می‌کنند، یا کسانی که نه می‌خوانند و نه می‌نویسند و از کتاب آسمانی چیزی جز همان بافته‌ها و دروغ‌هایِ تحریف‌کنندگان نمی‌دانند.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان آیات

تفسیر آیه‌های ۷۵ تا ۸۲ با هم

سیاق آیات و به‌ویژه پایان آن‌ها نشان می‌دهد که یهودیان نزد کافران، مخصوصاً کافران مدینه به‌خاطر همسایگی‌شان، پیش از بعثت به عنوان پشتیبان پیامبر خدا شناخته می‌شدند و از دانش دین و کتاب آسمانی برخوردار بودند؛ از همین رو، امید به ایمان آوردن آنان بیشتر از دیگران بود و این انتظار وجود داشت که گروه گروه به او ایمان بیاورند تا پیامبر خدا با ایمانشان تقویت شود، نورش آشکار گردد و دعوتش گسترش یابد. ادامه در متن کامل

نخست اینکه دست به نفاق می‌زنند و برای در امان نگه‌داشتنِ خود از آزار، طعنه و کشته‌شدن، به دروغ تظاهر به ایمان می‌کنند. ادامه در متن کامل

این نکته نیز از گواه‌های همان مطلبی است که کمی پیش آوردیم؛ بنی‌اسرائیل به‌خاطر باور به اصالتِ ماده، دربارهٔ خدای پاک و منزه بر اساس قوانین و احکامِ جهان ماده داوری می‌کردند. ادامه در متن کامل