تفسیر آیهٔ ۶۹ سورهٔ کهف

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « قٰالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شٰاءَ اللّٰهُ صٰابِراً وَ لاٰ أَعْصِي لَكَ أَمْراً » (موسی گفت: اگر خدا بخواهد، مرا شکیبا خواهی یافت و در هیچ فرمانی از تو سرپیچی نخواهم کرد). موسی به او وعدهٔ شکیبایی داد، ولی آن را مشروط به مشیت و خواست خدا کرد؛ ازاین‌رو چون نتوانست شکیبایی کند، دروغ نگفته بود. و عبارتِ « وَ لاٰ أَعْصِي » (سرپیچی نمی‌کنم) به دلیل معنای فعلی‌اش بر « صٰابِراً » عطف شده است؛ بنابراین، فرمان‌برداری‌ای که وعده داد نیز مشروط به خواست خدا بود و هنگامی که با نهیِ خضر از پرسش کردن بازنایستاد، خُلف وعده نکرده بود.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۶۶ تا ۷۰ با هم

موسی (ع) در برابر خضر — چنان‌که این آیات بازگو می‌کنند — از نظر اخلاق والا و ادب درخشانی که درخورِ شاگردی دانش‌جو و بهره‌گیرنده است، رفتار شگفت‌آوری از خود نشان داد؛ در حالی که او خودْ کلیم‌الله موسی بن عمران، فرستادهٔ خدا، پیامبر، یکی از پیامبران اولواالعزم و صاحب تورات بود. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۶۶ و ۶۹ با هم

« عُلِّمْتَ » (به تو آموخته شده است) و نگفت «می‌دانی»؛ سپس با تعبیر « رُشْداً » (مایهٔ رشد و کمال) آن را ستود؛ پس از آن، آنچه را بناست بیاموزد، تنها بخشی از دانشِ او قرار داد و گفت: « مِمّٰا عُلِّمْتَ » (از آنچه به تو آموخته شده)، نه «همهٔ آنچه می‌دانی»؛ سپس شأن و منزلتِ خضر را بالا برد، چرا که راهنمایی‌های او را فرمانی دانست که به وی می‌دهد و خودش را در صورت سرپیچی از آن، «نافرمان» شمرد؛ و سرانجام زیاده‌روی نکرد تا بی‌پروا و قطعی وعده دهد، بلکه آن را با تعبیری کنایی چنین گفت: « سَتَجِدُنِي إِنْ شٰاءَ اللّٰهُ صٰابِراً وَ لاٰ أَعْصِي لَكَ أَمْراً » (اگر خدا بخواهد، مرا شکیبا خواهی یافت و در هیچ فرمانی از تو سرپیچی نخواهم کرد).