تفسیر آیهٔ ۷۷ سورهٔ حجر

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۶۱ تا ۷۷ با هم

در آیات این داستان، تقدم و تأخری وجود دارد؛ البته نه به معنای به‌هم‌خوردن ترتیب نزول هنگام گردآوری قرآن که بخش مؤخر در جای مقدم و بخش مقدم در جای مؤخر نشسته باشد، بلکه به این معنا که خدای متعال برخی از بخش‌های داستان را به خاطر نکته‌ای ویژه، در غیرِ جایگاه طبیعیِ زمانی و خارج از شیوهٔ معمول داستان‌سرایی آورده است. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۶۳، ۶۴، ۶۵، ۶۶، ۷۳، ۷۴، ۷۵، ۷۶ و ۷۷ با هم

« قٰالُوا بَلْ جِئْنٰاكَ » (گفتند: بلکه ما برای تو آورده‌ایم...) تا پایان چهار آیه (آیات ۶۳ تا ۶۶) بیاید، و سرانجام سخن الهی: « فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَهُ مُشْرِقِينَ » (پس به هنگام طلوع آفتاب، بانگ مرگبار آنان را فروگرفت) تا آخر آیات جای گیرد. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۷۵ تا ۷۷ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَآيٰاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ إلي قوله -لِلْمُؤْمِنِينَ » (قطعاً در این [ماجرا] برای هوشمندان و نشانه‌شناسان نشانه‌هایی است... تا آنجا که فرمود: برای مؤمنان). «آیه» به معنای نشانه است؛ و مراد از «آیات» در بار نخست، نشانه‌های دلالت‌کننده بر وقوع حادثه از بقایای آثار است، و مراد از «آیه» در بار دوم، نشانه‌ای است که برای اهل ایمان بر حقانیتِ هشدار و دعوت الهی دلالت می‌کند. «تَوَسُّم» همان زیرکی و فراست، و پی بردن از چهره و ظاهر اشیا به حقیقتِ حالِ آن‌هاست.

معنا این است که: همانا در این واقعه — یعنی در آنچه بر سر قوم لوط و سرزمینشان آمد — برای اهل فراست، نشانه‌هایی از بازماندهٔ آثار وجود دارد؛ و به راستی آن نشانه‌ها بر سر راهی پابرجا برای رهگذران نهاده شده که هنوز کهنه نگشته و به کلی محو نشده است؛ قطعاً در این رخداد برای مؤمنان نشانه‌ای است که بر حقانیتِ هشدار و دعوت الهی دلالت می‌کند. و بدین‌ترتیب دلیلِ به کار رفتن «آیات» به صورت جمع در یک جا و «آیه» به صورت مفرد در جای دیگر روشن شد.