تفسیر آیهٔ ۵۳ سورهٔ هود

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « قٰالُوا يٰا هُودُ مٰا جِئْتَنٰا بِبَيِّنَهٍ وَ مٰا نَحْنُ بِتٰارِكِي آلِهَتِنٰا عَنْ قَوْلِكَ وَ مٰا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ » (گفتند: ای هود، برای ما دلیلی روشن نیاورده‌ای، و ما معبودان خود را به گفتار تو رها نمی‌کنیم و به تو ایمان نمی‌آوریم). هود در سخن خود از آغازِ « يٰا قَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مٰا لَكُمْ مِنْ إِلٰهٍ غَيْرُهُ » تا پایان آن سه آیه (آیات ۵۰ تا ۵۲)، دو چیز از آنان خواسته بود: یکی اینکه معبودان خود را رها کنند و به پرستش خدای یگانه بازگردند، و دیگر اینکه به او ایمان آورند و در آنچه خیرخواهانه اندرزشان می‌دهد اطاعتش کنند. آنان سخن هود را با آنچه در این آیه آمده است به صورت اجمالی و تفصیلی رد کردند:

پاسخ اجمالی‌شان این سخن بود که: « مٰا جِئْتَنٰا بِبَيِّنَهٍ » (دلیلی روشن برای ما نیاورده‌ای)؛ مقصودشان این بود که دعوت تو از هرگونه حجت و معجزه خالی است و دلیلی ندارد به سخنی گوش فرا دهیم که چنین است.

اما در پاسخِ تفصیلی، به دعوت او برای رها کردن شریکان [و بت‌ها] چنین پاسخ دادند: «وَ مٰا نَحْنُ بِتٰارِكِي آلِهَتِنٰا عَنْ قَوْلِكَ» (و ما معبودان خود را به گفتار تو رها نمی‌کنیم)

و به دعوت او برای ایمان‌آوردن و فرمان‌برداری، با این سخن پاسخ دادند: « وَ مٰا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِينَ » (و ما به تو ایمان نمی‌آوریم). بدین‌گونه او را در هر دو خواسته ناامید کردند.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۵۰ تا ۶۰ با هم

و در روایتی از امامان (ع) آمده است: «سرزمینِ قوم عاد در صحرا و بادیه بود، و کِشتزارها و نخلستان‌های فراوان، و عمرهایی طولانی و قامت‌هایی کشیده و بلند داشتند، ولی به بت‌پرستی روی آوردند؛ پس خدای متعال هود را به‌سویشان برانگیخت تا آنان را به تسلیم در برابر خدا (اسلام) و کنار گذاشتنِ همتایان [و بت‌ها] فراخوانَد، اما آنان سر باز زدند و به هود ایمان نیاوردند و او را آزردند؛ ازاین‌رو آسمانْ هفت سال بارانش را از آنان بازداشت تا دچار قحطی شدند...» تا پایان حدیث. ادامه در متن کامل