تفسیر آیهٔ ۹ سورهٔ همزه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « فِي عَمَدٍ مُمَدَّدَهٍ » (در ستون‌هایی کشیده و بلند). «عَمَد» (با دو فتحه) جمع «عمود» (ستون) است و «تمدید» مبالغه در کشیدن و امتداد دادن است. گفته شده: این‌ها پایه‌ها و ستون‌های درپوش‌هایی هستند که بر اهل دوزخ فروبسته می‌شوند؛ و گفته شده: ستون‌های کشیده‌ای هستند که دوزخیان را در آن‌ها به بند می‌کشند، مانند «مقاطر» (کند و زنجیرهای چوبی) که چوب‌ها یا تنه‌های بزرگ درختان دارای سوراخ‌هایی هستند که پاهای زندانیان از دزدان و جز آنان را در آن می‌گذارند؛ و سخنان دیگری نیز گفته شده است.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۷ تا ۹ با هم

و در همان کتاب دربارهٔ سخن خدای متعال: « اَلَّتِي تَطَّلِعُ عَلَي الْأَفْئِدَهِ » آمده است: «[آتشی که] بر دل‌ها زبانه می‌کشد». ابوذر (رضی الله عنه) گفت: «متکبران را به داغ‌نهادن بر سینه‌ها و کشیده‌شدن بر پشت‌ها بشارت ده!». و دربارهٔ سخن او: « إِنَّهٰا عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَهٌ » فرمود: «[درهای آتش بر آنان] فروبسته و پوشيده است»، و دربارهٔ « فِي عَمَدٍ مُمَدَّدَهٍ » فرمود: «هنگامی که آن ستون‌ها بر آنان کشیده و استوار شود، به خدا سوگند پوست‌ها را می‌خورد و می‌سوزاند».

تفسیر آیه‌های ۸ و ۹ با هم

و در مجمع‌البیان آمده است: عیاشی به سند خود از محمد بن نعمان اَحوَل، از حُمران بن اَعیَن، از امام باقر (علیه‌السلام) روایت کرده است که فرمود: «همانا کافران و مشرکان در دوزخ، اهل توحید (یکتاپرستان) را سرزنش می‌کنند و می‌گویند: ما نمی‌بینیم که یکتاپرستی‌تان چیزی از عذاب را از شما دور کرده باشد؛ ما و شما یکسانیم! فرمود: پس پروردگار متعال برای اهل توحید غیرت می‌ورزد (نمی‌پسندد که خوار بمانند) و به فرشتگان می‌فرماید: شفاعت کنید! و آنان برای هر کس که خدا بخواهد شفاعت می‌کنند. سپس به پیامبران می‌فرماید: شفاعت کنید! و آنان برای هر کس که خدا بخواهد شفاعت می‌کنند. سپس به مؤمنان می‌فرماید: شفاعت کنید! و آنان برای هر کس که خدا بخواهد شفاعت می‌کنند. آنگاه خداوند می‌فرماید: من مهربان‌ترینِ مهربانانم؛ به رحمت من بیرون آیید! پس آنان همانند پروانه‌ها [سبک‌بال و رها] بیرون می‌آیند».

[راوی] گفت: سپس امام باقر (علیه‌السلام) فرمود: «آنگاه ستون‌ها [بر درهای دوزخ] کشیده و استوار می‌گردد و درها بر روی آنان بسته می‌شود و به خدا سوگند، جاودانگی [در عذاب] رقم می‌خورد».