تفسیر آیهٔ ۴ سورهٔ قارعه

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « يَوْمَ يَكُونُ النّٰاسُ كَالْفَرٰاشِ الْمَبْثُوثِ »؛ کلمهٔ «یَومَ» ظرف زمان و وابسته به فعلی در تقدیر مانند «اذْكُرْ» (به یاد آور)، «تَقْرَعُ» (می‌کوبد) یا «تَأْتِي» (می‌آید) است. «فَراش» بر پایهٔ آنچه از فَرّاء نقل شده، ملخ‌هایی است که پراکنده می‌شوند و بر سر و روی یکدیگر سوار می‌گردند، و همان تودهٔ انبوه و بی‌هدف ملخ‌هاست. گفته‌اند: مردم هنگام برانگیخته‌شدن از این رو به فراش تشبیه شده‌اند که فراش چون به پرواز درآید، بر خلاف دیگر پرندگان به یک سو حرکت نمی‌کند؛ مردم نیز چون از گورهای خود بیرون آیند، وحشت آنان را فرا می‌گیرد و به جهت‌های گوناگون پراکنده می‌شوند، یا اینکه به‌سوی جایگاه‌های مختلفِ سعادت و شقاوت خود رهسپار می‌گردند. و «مَبثوث» از ریشهٔ «بَثّ» و به معنای پراکنده ساختن است.