تفسیر آیهٔ ۴۲ سورهٔ یونس

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ أَ فَأَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَ لَوْ كٰانُوا لاٰ يَعْقِلُونَ » (و از آنان کسانی هستند که به تو گوش فرامی‌دهند؛ آیا تو می‌توانی ناشنوایان را شنوا سازی، هرچند تعقل نکنند؟). استفهام در این آیه، برای انکار است؛ و عبارت « وَ لَوْ كٰانُوا لاٰ يَعْقِلُونَ » (هرچند تعقل نکنند) قرینه‌ای است بر اینکه مراد از نفی شنوایی، نفی همان تعقل و فهمی است که همراهِ شنیدن است — یعنی دریافتنِ آنچه سخنِ شنیده‌شده بر آن دلالت دارد — و این همان چیزی است که «شنواییِ دل» نامیده می‌شود.

معنای آیه چنین است: و از آنان کسانی هستند که به تو گوش فرامی‌سپارند، در حالی که ناشنوایند و دل‌هایشان شنوایی ندارد؛ و تو هرگز قادر نیستی سخن را به گوش آنان برسانی، در حالی که از شنواییِ دل بی‌بهره‌اند.