تفسیر آیهٔ ۱۳ سورهٔ یونس

تفسیر این آیه در المیزان

بیان

خدای متعال می‌فرماید: « وَ لَقَدْ أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ مِنْ قَبْلِكُمْ » (و به‌یقین نسل‌های پیش از شما را هلاک کردیم...) تا پایان آیه؛ معنای آن از آنچه پیش‌تر بیان شد آشکار گردید. در این آیه در تعبیرِ « مِنْ قَبْلِكُمْ » (پیش از شما)، التفاتی (چرخشی در سخن) از غایب به مخاطب صورت گرفته است، نکتهٔ این تغییر لحن (التفات)، تأکید و شدّت‌بخشیدن به هشدار است؛ زیرا هشدار و بیم‌دادنِ رو در رو، اثرگذارتر و رساتر از دیگر شیوه‌هاست.

سپس در عبارت «كَذٰلِكَ نَجْزِي الْقَوْمَ الْمُجْرِمِينَ» (این‌گونه مردم گناهکار را کیفر می‌دهیم)، التفاتِ دیگری با روکردنِ خطاب به پیامبر (ص) به کار رفته است. نکته‌اش این است که این فراز، خبردادن از سنّت الهی در کیفر مجرمان است و تنها پیامبر (ص) شایستهٔ فهم و اذعان به راستیِ آن است، نه مشرکان؛ زیرا اگر مشرکان به درستی‌اش اذعان می‌کردند، به آن ایمان می‌آوردند و کفر نمی‌ورزیدند. این بر خلاف سخنِ « وَ لَقَدْ أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ مِنْ قَبْلِكُمْ ... وَ جٰاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ » (و قطعاً ما نسل‌های پیش از شما را هلاک کردیم... در حالی که پیامبرانشان به‌سویشان آمدند) است، چرا که آن گزارشی تاریخی است و باورکردنش برای آنان مانعی نداشت.

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۲ و ۱۳ با هم

این اسراف‌کاران نیز همین‌گونه‌اند؛ کارهایشان در نظرشان آراسته شد و آنان را به سوی خود کشید، تا جایی که پروردگارشان را پس از یادآوری فراموش کردند؛ در حالی که خداوند جایگاه و عظمت خود را با فرستادن پیامبران همراه با دلایل روشن برای پیشینیانشان به یاد آنان آورده بود، ولی آنان بنا نداشتند ایمان بیاورند، و نسل‌های پیش از آنان را نیز به سبب ستمشان هلاک ساخت؛ و این همان سنت الهی است که قوم گناهکار را کیفر می‌دهد.

از اینجا روشن می‌شود که آیهٔ بعد: « وَ لَقَدْ أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ مِنْ قَبْلِكُمْ » (و به‌یقین نسل‌های پیش از شما را هلاک کردیم...) تا پایان آیه، کامل‌کنندهٔ بیانِ این آیه است: «وَ إِذَا مَسَّ الْإِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا...» تا پایان آیه.