تفسیر آیهٔ ۱۶۷ سورهٔ صافات

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۱۶۷ تا ۱۶۹ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ إِنْ كٰانُوا لَيَقُولُونَ لَوْ أَنَّ عِنْدَنٰا ذِكْراً مِنَ الْأَوَّلِينَ لَكُنّٰا عِبٰادَ اللّٰهِ الْمُخْلَصِينَ » (و بی‌گمان همواره می‌گفتند: اگر نزد ما پند و کتابی از پیشینیان بود، قطعاً از بندگان برگزیده و بااخلاص خدا می‌شدیم). این سخن، بازگشت به سیاق پیشین است.

تفسیر آیه‌های ۱۶۷ و ۱۶۸ با هم

ضمیر در سخن خدای متعال: « وَ إِنْ كٰانُوا لَيَقُولُونَ » به قریش و پیروان آنان برمی‌گردد؛ و «إِنْ» مخففه از ثقیله (به معنای «بی‌تردید») است؛ و مراد از پندی از پیشینیان («ذِكْراً مِنَ الْأَوَّلِينَ»)، کتابی آسمانی از جنس کتاب‌های نازل‌شده بر پیشینیان است.

تفسیر آیه‌های ۱۶۷ تا ۱۶۹ با هم

و معنا چنین است: اگر نزد ما کتابی آسمانی از جنس کتاب‌هایی بود که پیش از ما بر گذشتگان نازل شد، هدایت می‌شدیم و بندگان مخلص خدا می‌بودیم. مقصودشان این است که اگر کفر بورزند معذورند، زیرا حجتی از سوی خدای پاک و منزه بر آنان اقامه نشده است.

این ادعا در حقیقت لغزشی از سوی آنان است؛ زیرا آیین بت‌پرستی، نبوت، رسالت و فرود آمدن کتاب آسمانی را محال (ناممکن) می‌داند.