تفسیر آیهٔ ۸ سورهٔ نور

تفسیر این آیه همراه آیه‌های دیگر

بیان

تفسیر آیه‌های ۸ و ۹ با هم

خدای متعال می‌فرماید: « وَ يَدْرَؤُا عَنْهَا الْعَذٰابَ أَنْ تَشْهَدَ » تا پایان دو آیه؛ «دَرء» به معنای دفع کردن است و مراد از عذاب، حدِّ زناست. معنا چنین است که اگر زن در برابر شهادت‌های مرد، پنج بار شهادت دهد، این گواهی‌ها حد زنا را از او دفع می‌کند. و شهادت‌های زن به این است که چهار بار شهادت دهد و در آن‌ها بگوید: «أشهد بالله إنه لمن الكاذبين» (به خدا گواهی می‌دهم که او قطعاً از دروغ‌گویان است)، سپس برای بار پنجم شهادت دهد و بگوید: «لعنه الله علي إن كان من الصادقين» (لعنت خدا بر من اگر او از راست‌گویان باشد)؛ و این همان «لِعان» (آیین شرعیِ سوگند و نفرین متقابل همسران) است که زن و شوهر با آن از یکدیگر جدا می‌شوند.

بحث روایی

تفسیر آیه‌های ۶ تا ۹ با هم

و در تفسیر قمی دربارهٔ کلام خدای متعال: « وَ الَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوٰاجَهُمْ -إلي قوله -إِنْ كٰانَ مِنَ الصّٰادِقِينَ » (نور: ۶-۹ - و کسانی که به همسران خود نسبت زنا می‌دهند... ادامه در متن کامل

سپس پیامبر خدا (ص) وارد منزل خود شد و آیهٔ لعان بر ایشان نازل گردید. آن‌گاه پیامبر خدا (ص) بیرون آمد و نماز عصر را با مردم خواند و به عویمر فرمود: همسرت را نزد من بیاور، چرا که خدای عزیز و جلیل دربارهٔ شما دو نفر آیاتی از قرآن نازل کرده است. ادامه در متن کامل

تفسیر آیه‌های ۶ تا ۱۰ با هم

سپس به او فرمود: «کنار برو.» او هم کنار رفت. آن‌گاه به همسرش فرمود: «تو نیز همان‌گونه که او شهادت داد شهادت بده، وگرنه حدّ الهی را بر تو جاری می‌کنم.» زن نگاهی به چهره‌های بستگانش انداخت و گفت: «در این شامگاه، روی این افراد را سیاه نمی‌کنم.» پس به‌سوی منبر پیش آمد و گفت: «أشهد بالله أن عويمر بن ساعدة من الكاذبين فيما رماني» (به خدا شهادت می‌دهم که عویمر بن ساعده در آنچه به من نسبت داده از دروغ‌گویان است). ادامه در متن کامل

سپس پیامبر خدا (ص) به شوهرش فرمود: «برو، او دیگر هرگز بر تو حلال نخواهد بود.» مرد گفت: «ای پیامبر خدا، پس مالی (مهریه‌ای) که به او داده‌ام چه می‌شود؟» فرمود: «اگر دروغ‌گو باشی، آن مال از تو بسیار دورتر است [و حق بازپس‌گیری آن را نداری]، و اگر راست‌گو باشی، آن مال به‌خاطر حلال شدن کام‌جویی‌ات از او، برای خودِ وی خواهد بود.» تا آخر حدیث. ادامه در متن کامل

و در «مجمع‌البیان»، در روایتی از عِکرمه از ابن‌عباس آمده است که: سعد بن عُباده گفت: «اگر نزد زنم بیایم و ببینم مردی با او درآمیخته است، آیا نباید با او کاری داشته باشم تا آنکه چهار شاهد بیاورم؟! ادامه در متن کامل

پیامبر خدا (ص) فرمود: «ای گروه انصار، آیا به آنچه سرورتان می‌گوید گوش نمی‌دهید؟» گفتند: «او را سرزنش مکن؛ زیرا مردی بسیار غیور است. ادامه در متن کامل

دیری نپایید که پسرعموی سعد، به نام هلال بن اُمَیّه، از باغ خود آمد؛ در حالی که مردی را با همسرش دیده بود. ادامه در متن کامل

راوی گوید: انصار گرد آمدند و گفتند: «به همان چیزی گرفتار شدیم که سعد می‌گفت! آیا هلال تازیانه می‌خورد و شهادتش باطل می‌شود؟» در این هنگام وحی نازل شد و چون دانستند وحی فرود آمده است، از سخن گفتن بازایستادند. ادامه در متن کامل

آن‌گاه پیامبر (ص) فرمود: «ای هلال، مژده باد بر تو؛ چراکه خداوند متعال گشایشی قرار داد.» هلال گفت: «از خداوند متعال همین امید را داشتم.» پیامبر (ص) فرمود: «در پی آن زن بفرستید.» زن آمد و پیامبر میان آن دو لعان (مراسم سوگند و نفرین متقابل) برقرار کرد. ادامه در متن کامل

سپس پیامبر خدا (ص) فرمود: «اگر فرزند را با فلان و فلان ویژگی به دنیا آورد، از آنِ شوهرش خواهد بود، و اگر او را با فلان و فلان ویژگی به دنیا آورد، از آنِ مردی است که درباره‌اش سخن به میان آمد [مرد متهم].» ادامه در متن کامل

می‌گویم: در کتاب «الدر المنثور» نیز این روایت از چند تن از صاحبان جوامع حدیثی از ابن‌عباس نقل شده است. ادامه در متن کامل